Kazaya karışan sürücü önce ek tehlike yaratmadan durmak ve kaza yerinde trafik güvenliği için önlem almak zorundadır. Yaralı varsa ilk yardım önlemleri alınır ve 112’ye haber verilir; kaza yerindeki durum, iz ve deliller dâhil değiştirilmez ve görevliler gelmeden ya da izinleri olmadan olay yerinden ayrılınmaz. İstendiğinde kimlik, adres, sürücü belgesi, tescil belgesi ve sigorta bilgileri karşı tarafa gösterilir. Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar anlaşırsa, tutanak düzenlenip olay yerinden ayrılmak mümkündür.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Yeni sürücünün kazayla ilgili en büyük korkusu “ne yapacağımı bilemem” duygusudur. Sıra bellidir ve büyük bölümü kanunda yazılıdır. Bu yazı ilk dakikaları anlatır; tutanağın nasıl doldurulacağı ayrı bir konudur.
Kazadan hemen sonra ilk üç hareket nedir?
- Durun. Kanun, kazaya karışan sürücünün trafik için ek tehlike yaratmayacak biçimde hemen durmasını ister. Küçük bir temas olsa bile devam etmeyin.
- Kendinizi ve aracı güvene alın. Dörtlüleri yakın, motoru durdurun, el frenini çekin. Araçtan inmeden önce aynadan arkayı kontrol edin; inenler trafik tarafından değil, mümkünse güvenli taraftan insin.
- Kaza yerini işaretleyin. Yönetmelik, yaralanmamış ya da hafif yaralı sürücünün trafik güvenliği için ışıklı işaret ya da yansıtıcı koymasını ve gereken önlemleri almasını ister. Yansıtıcıyı, arkadan gelenin aracı yeterince önceden fark edeceği uzaklığa yerleştirin.
Yaralı varsa ne yapılır?
Kanun, kazaya karışan ve kaza yerinden geçmekte olan sürücülere ilk yardım önlemlerini alma ve en yakın zabıtaya ya da sağlık kuruluşuna haber verme görevi yükler. Uygulamadaki sıra şöyledir:
- 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın. Yeri (yol adı, yön, yakın bir levha ya da tesis), araç ve yaralı sayısını, yaralıların durumunu sakin biçimde söyleyin.
- Yangın, patlama ya da ikinci bir çarpma tehlikesi gibi zorunlu bir neden yoksa yaralıyı yerinden oynatmayın.
- Ancak eğitimini aldığınız ilk yardım uygulamalarını yapın. Bilmediğiniz müdahaleye girişmeyin; çağrı merkezindeki görevlinin yönlendirmesini izleyin.
- Kazalı araçların kontağını kapatın; çevrede sigara içilmesine izin vermeyin.
İlk yardım konularını derste nasıl çalışacağınız ilk yardım dersi yazısında anlatılıyor.
Kanunun sürücüye yüklediği görevler nelerdir?
| Yükümlülük | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Durmak ve önlem almak | Ek tehlike yaratmadan hemen durup kaza yerini güvenli hâle getirmek |
| Durumu değiştirmemek | Kaza trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemiyorsa araçların konumunu, iz ve delilleri bozmamak |
| Bilgi vermek | İstendiğinde kimlik, adres, sürücü belgesi, tescil belgesi ve sigorta poliçe bilgilerini göstermek |
| Haber vermek ve beklemek | Kazayı yetkililere bildirmek, onlar gelene ya da izin verene kadar olay yerinden ayrılmamak |
| Sahibi olmayan şeye zarar verince | Sahibini bulmak; bulunamazsa görünür bir yere yazılı bilgi bırakmak ve en kısa sürede yetkililere haber vermek |
Yönetmelik, yaralılara ilk yardım ve acil müdahale yaptırmak amacıyla kaza yerinden ayrılmayı bu kuralın istisnası sayar. Bunun dışında, yaralanmalı ya da ölümlü bir kazada izinsiz olay yerinden ayrılmak ağır yaptırımlara bağlanmıştır.
Yalnızca maddi hasar varsa ne değişir?
Kazada yaralanan yoksa ve bütün sürücüler yetkililerin gelmesine gerek görmüyorsa, taraflar kazayı kendi düzenledikleri tutanakla tespit edip imzalayarak olay yerinden ayrılabilir. Yönetmelik bu durumda, yeni bir kazaya yol açmamak ve trafiği tıkamamak için mümkünse olay yerinin fotoğrafları çekilerek araçların taşıt yolu dışına çıkarılmasını ve tutanağın orada düzenlenmesini söyler. Anlaşarak ayrılan taraflar sonradan yetkililerden tutanak düzenlenmesini isteyemez.
Bazı durumlarda taraflar anlaşsa bile tutanağı kolluk düzenler. Bunların başlıcaları:
- Kazaya tek aracın karışmış olması,
- Sürücülerden birinin ehliyetinin bulunmaması ya da kullandığı araç için yeterli olmaması,
- Araçlardan birinin geçerli zorunlu trafik sigortasının olmaması,
- Sürücülerden birinde alkol ya da uyuşturucu şüphesi bulunması,
- Kazaya kamu kurumuna ait bir aracın karışması.
Liste bunlarla sınırlı değildir; emin olmadığınız her durumda 112’yi arayıp yönlendirme isteyin.
Fotoğraf ve not olarak neler alınır?
- Araçların ilk konumu, farklı açılardan ve yol çizgileri görünecek biçimde,
- Hasarlı bölgelerin yakın çekimi ve plakalar,
- Fren izi, kırık parçalar, yoldaki işaret ve levhalar,
- Karşı tarafın sürücü belgesi, tescil belgesi ve sigorta poliçesi bilgileri,
- Varsa tanıkların adı ve telefonu.
Kusur tartışmasını yol ortasında yapmayın. Sakin kalın, yalnızca olanı aktarın, tutanakta emin olmadığınız bir ifadeye imza atmayın.
Park hâlindeki bir araca çarptıysanız ne yapılır?
Sahibi başında olmayan bir araca ya da mülke zarar verdiyseniz, kanun önce ilgilisini bulmanızı ister. Bulamazsanız zarar verdiğiniz şeyin üzerine, görünür bir yere bilgilerinizi içeren yazılı bir not bırakır ve en kısa sürede yetkililere haber verirsiniz. Nasıl bir tutanak düzenleneceği konusunda emin değilseniz 112’yi arayıp yönlendirme isteyin.
Kurs sahipleri için not
Kaza anı, adayın teorik derste dinleyip en çabuk unuttuğu konudur. Sitenizde bu sıralamayı veren bir sayfa bulunması ve mezun adaylara bağlantısının gönderilmesi, bilginin gerektiği anda bulunmasını sağlar. Kayıt masasında verilen dosyaya tek sayfalık bir “kaza anında sıra” kartı eklemek de aynı işi görür. Eğitim aracınızın karıştığı kazalarda kurumun atacağı adımlar ayrı bir konudur; bunu eğitim aracı kaza yaparsa yazısında anlattık.
kaynak olarak ekleyin