Ehliyet almak için boy sınırı yoktur. Karayolları Trafik Kanunu sürücü adayında yaş, öğrenim, sağlık, sınav ve adli sicil şartlarını arar; sağlık şartlarını düzenleyen yönetmelikte de boyla ilgili bir ölçüt yer almaz. Kiloyla ilgili bir üst sınır da yoktur; ancak vücut kitle endeksi 33 ve üzerinde olan adaylardan, şikâyeti olup olmadığına bakılmaksızın uyku testi istenir. Aracı güvenle kullanmayı etkileyen bedensel durumlarda kararı hekim verir; özel tertibat gerekiyorsa il sağlık müdürlüğündeki komisyon devreye girer.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
“Boyum kısa, pedallara yetişemem diye ehliyet vermezler mi?” ya da “Kilom fazla, rapor alabilir miyim?” soruları kayıt öncesinde sık sorulur. Kısa cevap: mevzuatta böyle bir sınır yok. Ama sağlık raporunda kiloyla dolaylı ilgisi olan bir kural var ve bilmeniz işinizi kolaylaştırır.
Kanun sürücü adayında neleri arar?
Karayolları Trafik Kanunu, sürücü belgesi alacaklarda şu şartları sayar:
- Sınıfa göre belirlenen yaş ve deneyim şartını taşımak,
- En az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmak,
- Yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımak,
- Sürücü kursunda eğitimi tamamlayıp sınavları başararak sertifika almak,
- Adli sicilde kanunda sayılan suçlardan hüküm bulunmamak.
Listede boy ya da kilo yoktur. Üst yaş sınırı sorusunu ileri yaşta ehliyet yazısında cevapladık. Yaş şartının ayrıntısı kayıt yaşı yazısında, öğrenim şartı öğrenim şartı yazısında.
Sağlık yönetmeliğinde boy ölçütü var mı?
Hayır. Sürücü adaylarının sağlık şartlarını düzenleyen yönetmelik görme, işitme, kas ve iskelet sistemi, iç hastalıkları, sinir sistemi ve ruh sağlığı başlıklarını ayrıntılı biçimde düzenler; hiçbirinde en az ya da en çok boy ölçüsü yer almaz. Hekimin baktığı şey boyunuz değil, aracı güvenle kullanmanızı engelleyen bir durum olup olmadığıdır.
| Soru | Mevzuattaki karşılığı |
|---|---|
| En az boy sınırı | Yok |
| En çok boy sınırı | Yok |
| Kilo üst sınırı | Yok |
| Vücut kitle endeksi 33 ve üzeri | Şikâyete bakılmaksızın tüm gece uyku testi istenir |
| Hareket kısıtlılığı, uzuv eksikliği | İlgili uzman hekimin raporuna göre karar verilir |
| Özel tertibat gerektiren durum | İl sağlık müdürlüğündeki komisyon değerlendirir |
Kiloyla ilgili kural ne diyor?
Yönetmelik, uykuda solunumun durmasıyla seyreden uyku apnesini sürücülük açısından ayrıca düzenler. Kiloyla bağlantı buradadır:
- Vücut kitle endeksi 33 ve üzerinde olan kişilerden, bir şikâyeti olup olmadığına bakılmaksızın tüm gece uyku testi (polisomnografi) istenir.
- Yakınları uykuda nefes durması gözlemleyen ve gündüz uyuklama hâli olan kişilerden, vücut kitle endeksine bakılmaksızın aynı test istenir.
- Test sonucuna göre izlenecek yolu uyku apnesi yazısında anlattık.
Vücut kitle endeksi, kilonun boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle bulunur. Bu kural kilo nedeniyle ehliyet verilmeyeceği anlamına gelmez; yalnızca rapor sürecine bir tetkik ekler. Uyku testi randevusu zaman alabildiği için, endeksiniz bu sınırın üzerindeyse sağlık raporuna kursa kayıttan epey önce başvurun. Raporun genel akışı sürücü olur raporu yazısında.
Kısa ya da uzun boylu adaylar direksiyon dersinde nelere dikkat etmeli?
Sınır olmaması, sürüş pozisyonunun önemsiz olduğu anlamına gelmez. İlk derste usta öğreticinizle şunları ayarlayın:
- Koltuk mesafesi. Debriyaja sonuna kadar bastığınızda diziniz hafif kırık kalmalı.
- Koltuk yüksekliği. Ayarlanabiliyorsa, kaputun ön kısmını ve göstergeleri rahat göreceğiniz yüksekliği seçin.
- Sırt ve direksiyon. Sırtınız koltuğa yaslıyken bilekleriniz direksiyonun üstüne ulaşmalı.
- Aynalar. Koltuk ayarı bittikten sonra, her derste yeniden ayarlanır.
- Emniyet kemeri. Kemer boynunuzdan değil omzunuzdan geçmeli; yüksekliği ayarlanabiliyorsa ayarlayın.
Koltuk en öne çekildiği hâlde pedallara tam basamıyorsanız ya da tersine direksiyonla dizleriniz arasında yer kalmıyorsa bunu ilk derste söyleyin; kursun filosundaki başka bir araç size daha uygun olabilir. Aracı güvenle kullanmanızı engelleyen kalıcı bir bedensel durum varsa konu sağlık raporuna döner; hekim gerekli görürse sizi özel tertibat için komisyona sevk eder. O süreci engelli adaylar için ehliyet yazısında anlattık.
Bedensel durumla ilgili hangi kurallar var?
Boy ölçütü olmasa da yönetmelik, aracı kullanırken gereken hareketleri engelleyen durumları ayrıca düzenler. Örneğin başı ve boynu arkaya çevirip bakmayı yarıdan fazla engelleyen boyun rahatsızlıklarında sürücü belgesi verilmez; çünkü geri manevrada ve şerit değiştirirken arkaya bakabilmek gerekir. Eklem ve uzuvlarla ilgili durumlarda karar, ortopedi ya da fizik tedavi uzmanının raporuna bağlanır. Sürücü kursundaki eğitim araçları, yönetmelik gereği çift fren ve çift debriyaj sistemlidir; ilk derslerde pedal kontrolünü usta öğreticiniz de yapabilir.
Kurs sahipleri için not
Bu soru telefonda çekinerek sorulur; “sınır yok, karar hekimde” cevabını kayıt personelinizin net biçimde verebilmesi yeterlidir. Sitenizde eğitim araçlarını tanıtırken koltuk yüksekliği ve direksiyon ayarı gibi özellikleri yazmanız, bu kaygıyı taşıyan adayın kararını kolaylaştırır. Vücut kitle endeksi kuralını bilen bir kayıt görevlisi, adayı uyku testi için önceden uyararak dönem kaçırmasını önleyebilir. Sağlıkla ilgili hiçbir konuda “rapor alırsınız” ya da “alamazsınız” demeyin; adayı hekime yönlendirin.
kaynak olarak ekleyin