Sürücü kursu yönetmeliği, eğitim ve sınav araçlarının muayenesinin yapılmış ve mevsim şartlarına uygun donanıma sahip olmasını ister. Kış lastiği zorunluluğu ise kanuna göre illerin iklim şartlarına ve araç cinsine bakılarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yılın belirli dönemi için belirlenir; Bakanlık bu yetkiyi valiliklere devredebilir. Bu yüzden kendi iliniz ve araç cinsiniz için güncel duyuruyu izlemeniz gerekir. Eğitim aracında lastiği asıl yoran, kaldırım teması ve araç dururken direksiyon çevirmedir; yanak hasarı, omuz aşınması ve basınç haftalık olarak kontrol edilmelidir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Lastik, eğitim aracında hem güvenlik hem sınav konusudur. Araç kontrolünde bakılır, aday araç bilgisi sorgusunda lastiği anlatır, yağışlı bir sınav sabahı aracın nasıl durduğunu belirler. Buna rağmen çoğu kursta lastik, ancak patladığında gündeme gelir.
Yönetmelik lastik için ne söylüyor?
Sürücü kursu yönetmeliğinde lastik markası, tipi ya da ölçüsüyle ilgili ayrı bir hüküm yoktur. İki genel şart vardır: Eğitim ve sınav aracı olarak kullanılacak bütün araçların yetkili kuruluşlarca muayenesi yapılmış ve trafiğe çıkması uygun görülmüş olmalı; ayrıca araç mevsim şartlarına uygun donanıma sahip olmalıdır. Donanımı sağlam olmayan araçla ders ve sınav yapılamaz. Kısacası kışın karlı bir güzergâha uygun olmayan lastikle çıkan araç, yalnızca trafik kuralı açısından değil kurs mevzuatı açısından da eksiktir.
Kış lastiği eğitim aracında zorunlu mu?
Karayolları Trafik Kanunu’na göre araçlarda kış lastiği kullanımı, illerin hava ve iklim şartlarına göre, araç cinslerine göre ve yılın belirli dönemi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından zorunlu tutulur. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir. Bu ne demek?
- Zorunluluğun kapsamı ve tarihleri tek bir sabit kurala bağlı değildir; ilden ile ve araç cinsine göre değişebilir.
- Eğitim aracınızın cinsi (otomobil, kamyonet, minibüs, otobüs, kamyon) ve tescildeki kullanım biçimi, hangi kuralın size uygulanacağını belirler.
- Güncel dönem ve kapsam için Bakanlığın ve valiliğinizin duyurusuna bakmanız gerekir. Tarihleri ezberden yazmıyoruz; her sezon öncesi duyuruyu kontrol edin.
Zorunluluk sizi kapsamasa bile “mevsim şartlarına uygun donanım” şartı yerinde durur. Kar ve buz gören bir ilçede eğitim veriyorsanız kararı zorunluluğa göre değil, güzergâhınızın kış koşullarına göre verin.
Yaz, kış ve dört mevsim lastiği arasında nasıl seçim yapılır?
| Lastik türü | Genel özelliği | Eğitim aracı için düşünülecek nokta |
|---|---|---|
| Yaz lastiği | Ilık ve sıcak havada kuru ve ıslak zemin için tasarlanır; soğukta hamuru sertleşir | Kışı ılıman geçen yerlerde yılın büyük bölümünde yeterli olabilir; soğuk dönemde yol tutuşu düşer |
| Kış lastiği | Soğukta yumuşak kalan hamur ve kar için uygun diş yapısı; sıcakta hızlı aşınır | İki takım lastik, yılda iki değişim ve saklama düzeni gerektirir |
| Dört mevsim lastiği | İki türün arasında bir dengedir | Değişim ve saklama derdini kaldırır; kış lastiği zorunluluğunu karşılayıp karşılamadığını lastiğin üzerindeki işaretten ve güncel duyurudan teyit edin |
Hangisini seçerseniz seçin, dört lastiğin aynı tip ve benzer aşınmada olması, acemi sürücünün elindeki aracın öngörülebilir davranması için önemlidir. Ölçü ve yük/hız kodu için aracın kullanım kılavuzunda ve tescil belgesinde yazan değerlere uyun.
Eğitim aracında lastiği ne yıpratır?
- Kaldırım teması. Paralel parkta lastik yanağı kaldırıma sürter. Yanak, lastiğin en ince bölgesidir; kesik ve şişlik burada oluşur ve onarılmaz.
- Araç dururken direksiyon çevirme. Park manevrasında ön lastikler yerinde döner; omuz bölgesi hızlı aşınır.
- Kaldırıma çıkıp inme. Jant kenarı ezilir, ön düzen ayarı bozulur; bunun sonucu tek taraflı aşınmadır.
- Düşük basınç. Gün boyu kısa mesafede çalışan araçta basınç kaybı fark edilmez. Düşük basınç hem lastiği hem yakıt tüketimini olumsuz etkiler.
- Ani frenler. Usta öğretici müdahalesindeki sert frenler lastikte bölgesel aşınma bırakabilir.
Lastik takibi nasıl yapılır?
- Haftada bir basınç. Lastikler soğukken, üreticinin önerdiği değere göre ölçün. Değer genellikle sürücü kapısının içinde ya da yakıt kapağında yazar.
- Haftada bir yanak kontrolü. Dört lastiğin iç ve dış yanağına bakın. Şişlik ya da derin kesik varsa araç o lastikle derse çıkmamalıdır.
- Ayda bir diş ve aşınma biçimi. Aşınma göstergelerine ve aşınmanın düzgün olup olmadığına bakın. Tek taraflı aşınma ön düzen ayarına işaret eder.
- Kaldırıma sert çarpmadan sonra. Usta öğretici olayı araç dosyasına yazsın; direksiyon çekiyorsa ön düzen ayarı kontrol ettirilsin.
- Mevsim geçişinde. Takım değiştiriyorsanız çıkan lastiklerin konumunu işaretleyin, serin ve güneş almayan bir yerde saklayın, takılan lastiklerin üretim tarihine ve durumuna baktırın.
- Yedek lastik ve takımlar. Yedeğin basıncını, kriko ve anahtarın yerinde olduğunu dönem başında kontrol edin. Araçta yedek yerine tamir kiti varsa son kullanma tarihine bakın.
Yasal diş derinliği sınırı ve muayenede aranan ölçütler için araç muayene istasyonunun güncel kurallarını esas alın. Sınıra kadar beklemek eğitim aracı için iyi bir plan değildir; ıslak zeminde fren mesafesi sınıra gelmeden çok önce uzamaya başlar.
Mevsim geçişini takvime nasıl bağlamalı?
Lastik değişimini hava soğuduğu gün değil, eğitim takvimine göre planlayın. Eğitim dönemleri her ayın ilk on günü içinde başlar; değişimi dönem arasına ya da sınav haftasının dışına koyarsanız aracın atölyede geçirdiği yarım gün ders kaybına dönüşmez. Birden çok aracınız varsa hepsini aynı gün götürmeyin. Değişimle birlikte fren ve ön takım kontrolünü de yaptırmak, aracı ikinci kez atölyeye götürme ihtiyacını azaltır. Bakım planının tamamı için eğitim araçlarında bakım yazısına, aracın diğer donanım şartları için eğitim aracı şartları yazısına bakabilirsiniz.
kaynak olarak ekleyin