Benzinli motorda yakıt bujinin kıvılcımıyla, dizel motorda sıkıştırmanın yarattığı ısıyla yanar; bu yüzden iki yakıt birbirinin yerine kullanılamaz. LPG’li araç aslında iki yakıtlı benzinli araçtır: benzinle çalışır, ısınınca gaza geçer. Yanlış yakıt aldığınızı fark ederseniz motoru çalıştırmayın ve çekici çağırın. LPG dönüşümü araç üzerinde yapılan teknik bir değişikliktir; kanuna göre otuz gün içinde tescil kayıtlarına işletilmesi gerekir. Gaz kokusu aldığınızda aracı güvenli bir yerde durdurup sistemi kapatın ve yetkili servise başvurun.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Direksiyon derslerinde yakıt almayı kimse öğretmez; aracın deposu hep doludur. İlk aracınızı aldığınızda ise istasyona tek başınıza girersiniz. Hangi pompaya yanaşacağınızı, aracınızın hangi yakıtı kullandığını ve LPG’li bir araçta neyin farklı olduğunu baştan bilmek, pahalı bir hatayı önler.
Benzinli ve dizel motor arasındaki fark nedir?
İkisi de içten yanmalı motordur; fark, yakıtın nasıl ateşlendiğindedir. Benzinli motorda hava ve yakıt karışımını buji ateşler. Dizel motorda buji yoktur; hava çok yüksek oranda sıkıştırılır, ısınır ve içine püskürtülen yakıt kendiliğinden yanar. Bu fark, iki yakıtın birbirinin yerine konamamasının nedenidir.
| Özellik | Benzinli | Dizel | LPG’li (çift yakıtlı) |
|---|---|---|---|
| Ateşleme | Buji ile | Sıkıştırma ile | Buji ile |
| Yakıt deposu | Tek depo | Tek depo | Benzin deposu ve ayrı LPG tankı |
| Yakıt dolumu | Benzin pompası | Motorin pompası | LPG dolumunu istasyon görevlisi yapar |
| Sürücünün ek takibi | – | Bazı araçlarda egzoz sıvısı ve partikül filtresi | LPG sisteminin bakımı ve tank ömrü |
Aracın hangi yakıtı kullandığı nereden anlaşılır?
- Depo kapağının içi. Kullanılacak yakıt çoğu araçta burada yazar.
- Tescil belgesi. Ruhsatta yakıt cinsi alanı bulunur.
- Gösterge paneli. Yakıt göstergesinin yanındaki küçük ok, depo kapağının aracın hangi tarafında olduğunu gösterir.
- Kullanım kılavuzu. Üreticinin önerdiği yakıt özelliği burada belirtilir.
Başkasının aracını ya da kiralık bir aracı kullanıyorsanız istasyona girmeden önce depo kapağını açıp bakın; tahminle yakıt almayın.
Yanlış yakıt alınırsa ne yapılır?
- Fark ettiğiniz anda dolumu durdurun.
- Motoru çalıştırmayın, kontağı açmayın. Yanlış yakıt depoda kaldığı sürece zarar sınırlıdır; motor çalışınca sisteme dağılır.
- Aracı itmek gerekiyorsa istasyon görevlisinden yardım isteyin.
- Çekici çağırın ve aracı servise götürtün; deponun boşaltılması serviste yapılır.
- Yolda fark ettiyseniz güvenli bir yerde durun, motoru kapatın ve yine çekici çağırın.
Depoyu kendiniz boşaltmaya çalışmayın. Yakıt yanıcıdır ve bu iş uygun donanım gerektirir.
Dizel araçta sürücü neyi takip eder?
Yeni dizel araçların çoğunda iki ek sistem bulunur. Birincisi egzozdaki kurumu tutan partikül filtresidir; filtre kendini uzun ve akıcı sürüşlerde temizler, sürekli kısa mesafe kullanımda dolabilir ve göstergede uyarı verir. İkincisi bazı araçlardaki egzoz sıvısıdır (AdBlue adıyla bilinir); ayrı bir depoya konur, yakıt deposuna konmaz. Seviyesi düştüğünde araç uyarı verir. İki sistemin ayrıntısı kullanım kılavuzunda yazar; uyarı çıktığında beklemeden servise danışın.
LPG’li araç nasıl çalışır?
LPG’li otomobil, benzinli motora eklenen ikinci bir yakıt sistemidir. Araç benzinle çalışır, motor ısınınca sistem kendiliğinden gaza geçer. Gaz bittiğinde ya da bir sorun olduğunda yeniden benzine döner. Kabindeki küçük düğme hangi yakıtla gidildiğini ve tanktaki gaz seviyesini gösterir.
Buradan çıkan pratik sonuç şudur: LPG’li araçta benzin deposu boş bırakılmaz. Araç benzinle çalıştığı için depoda her zaman yeterli benzin bulunmalıdır.
LPG’li araç kullanırken nelere dikkat edilir?
- Dolumu görevli yapar. Dolum sırasında motor kapalı olur; tabancaya siz müdahale etmezsiniz.
- Gaz kokusu ciddiye alınır. Koku alırsanız güvenli bir yerde durun, motoru kapatın, sistemi düğmeden benzine alın ve yetkili servise başvurun. Ateş ve kıvılcım kaynağından uzak durun.
- Bakım aksatılmaz. LPG sisteminin filtre ve ayar kontrolleri aracın kendi bakımından ayrıdır; aralığını sistemi takan yetkili servis söyler.
- Tankın ömrü vardır. Tankın üzerindeki etikette üretim bilgisi bulunur; kullanım süresi dolan tank değiştirilir. Süre için tank etiketine ve yetkili servise bakılır.
- Sisteme sürücü müdahale etmez. Hortum, bağlantı ve ayar işleri yalnızca yetkili serviste yapılır.
- Kapalı otopark. Otoparkın LPG’li araç kabul edip etmediği girişteki levhada yazar; levhaya uyun.
LPG dönüşümü ruhsata işlenir mi?
Karayolları Trafik Kanunu’na göre araç üzerinde mevzuata uygun biçimde yapılan her teknik değişiklik, otuz gün içinde aracın tescil kayıtlarına işletilir. LPG dönüşümü de böyle bir değişikliktir. İşlenmeyen değişiklik, araç bu durum düzeltilene kadar trafikten men sebebidir. İkinci el LPG’li bir araç alırken ruhsattaki yakıt cinsinin araçla uyuşup uyuşmadığına bakın; ayrıntısı araç ruhsatı yazısında. Dönüşümün hangi belgelerle yapıldığı ve muayenede nasıl kontrol edildiği için güncel uygulamayı muayene istasyonundan ve dönüşümü yapan yetkili firmadan öğrenin.
Kurs sahipleri için not
Yakıt türleri araç tekniği dersinde geçer ama adayın aklında kalan kısım genellikle “istasyonda ne yapacağım” sorusudur. Mezunlarınıza dönük kısa bir “ilk yakıt alımı” notunu sitenize ve sosyal medya hesabınıza koymak, kursun eğitimi sınavla bitirmediğini gösterir. Eğitim araçlarınız LPG’liyse tescil kayıtlarının ve sistem bakımının güncel olduğunu denetim dosyanızda hazır tutun. İçeriği başka sitelerden kopyalamayın; kendi eğitim aracınız üzerinden, kendi cümlelerinizle anlatın.
kaynak olarak ekleyin