Kanun, seyir hâlinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmasını yasaklar. Yönetmeliğe göre bu cihazların elektronik sistemler aracılığıyla ele alınmadan kullanılması yasağın kapsamında değerlendirilmez. İhlalin sonucu idari para cezasıdır; son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde ikinci ihlalde tutar artar, üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde sürücü belgesi otuz gün süreyle geri alınır. Aday sürücülük süresindeki sürücü için geri almayı gerektiren bir ihlal, belgenin iptali anlamına gelir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Direksiyon eğitiminde usta öğreticinin ilk uyarılarından biri telefonla ilgilidir: araç hareket ederken telefon elde olmaz. Bu yalnızca bir eğitim alışkanlığı değil, kanunda yazan bir yasaktır. Yeni sürücülerin en sık düştüğü hata da burada başlar; kısa bir mesaja bakmak, navigasyonu elle düzeltmek ya da gelen aramayı telefonu kulağa götürerek cevaplamak.
Kanun tam olarak neyi yasaklıyor?
Kanun, seyir hâlinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmasını yasaklar. Yasak yalnızca konuşmayı değil, cihazı kullanmayı kapsar. Bu yüzden mesaj yazmak, ekrana dokunarak uygulama değiştirmek ya da telefonu elde tutarak görüntü çekmek de aynı kuralın içindedir.
Eller serbest konuşmak yasak mı?
Yönetmelik burada açık bir ayrım yapar. Cep ve araç telefonları ile benzeri haberleşme cihazlarının, sürücü tarafından çeşitli elektronik sistemler aracılığıyla ele alınmadan kullanılması bu yasağın kapsamında değerlendirilmez. Yani ölçü, cihazın elinizde olup olmadığıdır.
- Aracın kendi sistemi üzerinden, telefona dokunmadan yapılan görüşme yasağın kapsamında sayılmaz.
- Telefonu elde tutarak konuşmak, kulakla omuz arasına sıkıştırmak ya da elde tutarak hoparlörden konuşmak “ele alınmadan” ölçüsüne uymaz.
- Yönetmelik, ön cama takılan telefon tutucuyu görüşü engelleyen unsur saymaz. Tutucu serbesttir; ama tutucudaki telefona seyir hâlinde dokunup işlem yapmak ayrı bir konudur.
Yasağın kapsamında olmaması, güvenli olduğu anlamına gelmez. Eller serbest görüşmede de dikkatiniz yoldan konuşmaya kayar. Yeni sürücü için sağlıklı alışkanlık, görüşmeyi park ettikten sonra yapmaktır.
İhlalin sonucu nedir?
Sonuç, son ihlalden geriye doğru bir yıl içindeki tekrar sayısına göre ağırlaşır.
| Bir yıl içinde | Kanun metnindeki tutar | Sürücü belgesi |
|---|---|---|
| İlk ihlal | 5.000 Türk lirası | Geri alınmaz |
| İkinci ihlal | 10.000 Türk lirası | Geri alınmaz |
| Üçüncü ve sonraki ihlaller | Her seferinde 20.000 Türk lirası | Her seferinde otuz gün süreyle geri alınır |
Tablodaki rakamlar kanun metnindeki tutarlardır; her yıl yeniden değerleme ile güncellenir, ödeme öncesi güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin.
Geri alınan belgenin iade edilebilmesi için sürücü hakkında bu kanun kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Otuz gün dolmuş olsa bile ödenmemiş ceza varsa belge iade edilmez.
Araçtaki ekranlar da bu kuralın içinde mi?
Ayrı bir kuralın konusudur. Kanun, sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını araçta bulundurmayı ve kullanmayı yasaklar. Bu yasağa uymayan sürücüye idari para cezası uygulanır, araç otuz gün süreyle trafikten menedilir ve şartlara uymayan cihaz araçtan söktürülür. Seyir hâlinde video izlemek için sonradan takılan ekranlar bu yüzden telefon kuralından daha ağır bir sonuca yol açabilir. Aynı maddede araçtan bir şey atmak ya da dökmek ve aracı başkalarını rahatsız edecek biçimde saygısızca sürmek de yasaklanır; bunlar için daha düşük tutarlı bir idari para cezası öngörülmüştür.
Aday sürücü için risk neden daha büyük?
İlk kez sürücü belgesi alanlar iki yıl süreyle aday sürücü sayılır. Kanuna göre bu süre içinde sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlalin gerçekleşmesi, aday sürücü belgesinin iptali sonucunu doğurur. Telefon kuralında geri alma üçüncü ihlalde başlar. Deneyimli bir sürücü için otuz günlük bir ara olan sonuç, aday sürücü için kursa ve sınavlara yeniden başlamak demektir. Kuralın tamamı aday sürücülük yazısında.
Yola çıkmadan önce ne yapmalı?
- Navigasyon hedefini araç dururken girin. Yolda değiştirmeniz gerekirse güvenli bir yerde durun.
- Telefonu tutucuya ya da ulaşamayacağınız bir yere koyun. Kucağınızda ya da orta konsolda açık duran telefon, bakma isteğini artırır.
- Bildirimleri sürüş süresince sessize alın.
- Aramanız gereken biri varsa yola çıkmadan arayın.
- Yolcu varsa telefonla ilgili işi ona bırakın.
Şerit değiştirme ve sinyal gibi konularda dikkatinizi yola vermenin önemini direksiyon sınavı rehberinde de görürsünüz. Sınavda telefonun kapalı olması beklenir; aynı alışkanlığı ehliyetten sonra sürdürmek işinizi kolaylaştırır.
Kurs sahipleri için not
Telefon kuralı, direksiyon dersinin ilk dakikasında anlatılabilecek kadar kısa ve somut bir konudur. Usta öğreticilerin her derse “telefon tutucuda, bildirimler kapalı” cümlesiyle başlaması, adayda kalıcı bir alışkanlık bırakır. Sitenizde eller serbest ayrımını anlatan kısa bir soru cevap bölümü, adayların en çok yanlış bildiği noktayı düzeltir. Google İşletme Profili’ndeki soru bölümüne de aynı cevabı sade bir cümleyle yazabilirsiniz. Tutar veriyorsanız güncelleme notunu eklemeyi unutmayın.
kaynak olarak ekleyin

