Belirleyici olan aracın adı değil, hızı ve gücüdür. Hızı saatte 25 kilometreyi geçmeyen elektrikli skuter ile gücü 0,25 kilovatı geçmeyen pedal destekli elektrikli bisiklet için sürücü belgesi aranmaz; yaş sınırı 15’tir. Azami hızı saatte 45 kilometreyi, elektrik motoru 4 kilovatı ya da içten yanmalı motoru 50 santimetreküpü geçmeyen araçlar moped sayılır ve en az M sınıfı sürücü belgesi ister. Bu sınırları aşan araç motosiklettir; A1 ya da üstü belge gerekir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Satıcı “buna ehliyet gerekmiyor” dediğinde bu cümle bazen doğrudur, bazen değildir. Mevzuat “scooter” diye bir sınıf tanımaz. Araç ya bisiklettir, ya elektrikli skuterdir, ya motorlu bisiklettir (moped), ya da motosiklettir. Hangisi olduğuna hız ve güç değerleri karar verir. Aşağıdaki tanımlar Karayolları Trafik Kanunu ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne dayanır.
Hangi araç için hangi belge gerekir?
| Araç | Mevzuattaki tanım | Sürücü belgesi | Yaş |
|---|---|---|---|
| Elektrikli bisiklet | Azami sürekli gücü 0,25 kilovatı geçmeyen, hızlandıkça gücü düşen, saatte 25 kilometreye ulaşınca ya da pedal bırakılınca gücü tamamen kesilen bisiklet | Aranmaz | 15 yaşını bitirmiş olmak |
| Elektrikli skuter | Hızı en fazla saatte 25 kilometreye ulaşan, ayakta kullanılan tekerlekli taşıt | Aranmaz | 15 yaşını bitirmiş olmak |
| Motorlu bisiklet (moped) | Azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorda silindir hacmi 50 santimetreküpü, elektrik motorunda sürekli gücü 4 kilovatı geçmeyen iki ya da üç tekerlekli taşıt | En az M sınıfı | 16 yaşını bitirmiş olmak |
| Motosiklet | Azami tasarım hızı saatte 45 kilometreden ya da silindir hacmi 50 santimetreküpten fazla olan iki ya da üç tekerlekli taşıt | Gücüne göre A1, A2 ya da A | Sınıfa göre değişir |
Moped tanımına, aynı özellikleri taşıyan ve net ağırlığı 350 kilogramı aşmayan dört tekerlekli hafif taşıtlar da girer. Elektrikli araçlarda ağırlık hesaplanırken batarya ağırlığı dikkate alınmaz.
Elektrikli bisiklet ile elektrikli moped nasıl ayırt edilir?
Görüntüye bakarak ayıramazsınız; iki araç birbirine çok benzeyebilir. Üç soruya bakın:
- Güç kaç kilovat? 0,25 kilovatı geçiyorsa araç bisiklet sayılmaz.
- Motor ne zaman devreden çıkıyor? Bisiklet sayılabilmesi için gücün saatte 25 kilometrede ya da pedal çevirmeyi bıraktığınızda tamamen kesilmesi gerekir. Pedal çevirmeden gaz koluyla giden bir araç bu tanıma uymaz.
- Azami hız kaç? Saatte 45 kilometreyi geçiyorsa araç moped de değildir, motosiklettir.
Bu değerler aracın teknik belgesinde yazar. Satın almadan önce satıcıdan aracın cinsini ve hangi sürücü belgesi sınıfına girdiğini yazılı isteyin. Tescil ve plaka konusunu ayrıca tescil kuruluşuna sorun.
M sınıfı ehliyet kimlere gerekir?
M sınıfı, iki, üç ve dört tekerlekli motorlu bisikletleri kullanacaklara verilir ve 16 yaşını bitirenler başvurabilir. Başka bir sürücü belgeniz varsa büyük ihtimalle M sınıfına ihtiyacınız yoktur. A1, A2, A, B1, B, F ve G sınıfları ile bunların üstündeki sınıfların hepsi M sınıfı araçları kullanma yetkisini içerir. Yani otomobil ehliyeti olan biri moped için ayrıca belge almaz.
M sınıfı, hiç ehliyeti olmayan ve yalnızca moped kullanacak kişiler için anlamlıdır. Kurstaki süreç diğer sınıflarla aynı düzende işler: teorik dersler, teorik sınav, direksiyon eğitimi ve direksiyon sınavı. Direksiyon eğitiminin nasıl yapıldığını motosiklet direksiyon eğitimi yazısında anlattık. Birkaç yıl içinde daha güçlü bir araca geçme ihtimaliniz varsa M yerine A1 ya da A2 sınıfını değerlendirin; üst sınıf alt sınıfı kapsar. Sınıfların karşılaştırması motosiklet ehliyeti sınıfları yazısında.
Elektrikli skuter nerede kullanılamaz?
Ehliyet aranmaması kural olmadığı anlamına gelmez. Kanun elektrikli skuter için şu sınırları koyar:
- Otoyolda, şehirler arası karayollarında ve azami hız sınırı saatte 50 kilometrenin üzerinde olan yollarda kullanılamaz.
- Ayrı bisiklet yolu ya da bisiklet şeridi varsa taşıt yolunda sürülemez.
- Yayaların kullanımına ayrılmış yerlerde sürülemez.
- Sırtta taşınabilen kişisel eşya dışında yük ve yolcu taşınamaz.
- Manevra için işaret verme hâli dışında iki elle sürülür.
Elektrikli skuterle ilgili diğer ayrıntılar ayrı bir yönetmelikle düzenlenmiştir; paylaşımlı skuter kullanıyorsanız işletmecinin kurallarına da bakın.
Bu araçlarda koruyucu donanım zorunlu mu?
Yönetmelik bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücüleri için koruma başlığını zorunlu sayar. Gece sürüşünde görünürlüğü sağlayacak reflektif yelek ya da benzeri kıyafet, elektrikli skuter dâhil bu araçların hepsinde aranır. Kimin neyi takması gerektiğini koruyucu donanım yazısında tablo hâlinde verdik.
Kurs sahipleri için not
“Elektrikli motor aldım, ehliyet lazım mı?” sorusu telefonda en çok zaman alan sorulardan biridir. Sitenize yukarıdaki dört satırlık ayrımı koymak ve kayıt masasında adaya aracın güç ile hız değerini sormak görüşmeyi kısaltır. Ruhsatınızda M ya da A1 programı yoksa bu sınıflar için kayıt alamazsınız; yazıyı yalnızca bilgilendirme amacıyla yayımlayın. Google İşletme Profili’ndeki soru-cevap bölümünde aynı soruya kısa ve net bir cevap bulunması da işinizi kolaylaştırır.
kaynak olarak ekleyin