Resmî program listesinde “kepçe” adlı bir program yoktur. Halk arasında kepçe denen makineler sahada çoğunlukla ekskavatör, yükleyici (loder) ya da kazıcı yükleyici (beko loder) olur ve her biri ayrı kurs programı, ayrı operatörlük belgesidir. Ekskavatör ve beko loder operatörü kurs programları Talim ve Terbiye Kurulunun aynı kararıyla kabul edilmiştir; program metninde kayıt şartı 19 yaşından gün almış ve en az ilkokul düzeyinde eğitimini tamamlamış olmaktır. Operatörlük belgesi ya da G sınıfı sürücü belgesi olan kursiyer, ikinci makinede ortak teorik konulardan muaf tutulur.
Bu içerikte:
- Kepçe hangi iş makinesinin adı?
- Hangi programa yazılacağınıza nasıl karar verirsiniz?
- Ekskavatör programında neler öğretilir?
- Kayıt için yaş ve öğrenim şartı nedir?
- İkinci makine için baştan mı başlanır?
- Paletli makinede G sınıfı ehliyet nasıl olur?
- Ekskavatör operatörüne MYK belgesi de gerekir mi?
- Kurs sahipleri için not
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Kursa telefon eden adayın ilk cümlesi çoğu zaman aynıdır: kepçe ehliyeti almak istiyorum. Sorun şu ki sahada kepçe denen makine tek değildir. Yanlış programa yazılan aday, işe başvurduğunda elindeki belgenin o makine için düzenlenmediğini öğrenir. Bu yazı, kayıttan önce doğru programı bulmanız için hazırlandı.
Kepçe hangi iş makinesinin adı?
Kepçe aslında makinenin ucundaki kazma ve yükleme ataşmanıdır. Günlük dilde ise üç ayrı makine için kullanılır. İş ilanlarında marka adıyla ya da “kazıcı”, “yükleyici” gibi sözlerle de karşınıza çıkar.
| Sahadaki adı | Program adı | Başlıca işi |
|---|---|---|
| Paletli ya da lastikli kazıcı, “eskavatör” | Ekskavatör | Kazı, kanal ve temel açma, yükleme |
| Önden kepçeli yükleyici, “loder” | Loder (yükleyici) | Malzemeyi kamyona yükleme, saha düzenleme |
| Önü yükleyici arkası kazıcı, “beko” | Kazıcı yükleyici (beko loder) | Belediye ve altyapı işleri, küçük şantiye |
| Küçük boy kazıcı, “mini kepçe” | Kursa sorulmalı | Dar alanda kazı ve peyzaj |
Son satırı bilerek açık bıraktık. Mini kazıcıların ve küçük yükleyicilerin hangi programın kapsamında değerlendirildiğini resmî bir metinden doğrulayamadık. Kullanacağınız makinenin türünü kursa söyleyin ve belgenin hangi program adıyla düzenleneceğini yazılı isteyin.
Hangi programa yazılacağınıza nasıl karar verirsiniz?
- Çalışacağınız işe bakın. Hafriyat ve altyapı şantiyesinde ekskavatör, taş ocağı ve malzeme sahasında loder, belediye işlerinde beko loder daha çok aranır.
- İlanı okuyun. İşveren belgeyi makine adıyla ister. “Operatör belgesi” tek başına yeterli bilgi değildir.
- Kursun ruhsatına bakın. Kurs yalnızca ruhsatında yazan programlar için eğitim verebilir ve belge düzenleyebilir.
- Makineyi görün. Uygulamanın hangi makineyle yapılacağını yerinde görmek en kısa doğrulamadır.
İki makine arasında kararsızsanız birini seçip başlayın, ötekini sonradan ekleyin. İlk belgeniz, ikinci programda ortak teorik konulardan muaf tutulmanızı sağlar. İki programı aynı anda almak isteyenler, kursun ikisini de ruhsatında bulundurup bulundurmadığını ve grup takvimlerinin çakışıp çakışmadığını kayıttan önce sormalıdır.
Ekskavatör programında neler öğretilir?
Ekskavatör operatörü kurs programı, ilgili ulusal meslek standardı dikkate alınarak hazırlanmıştır. Program metnine göre toplam süre 60 ders saatidir: 36 ders saati teorik, 18 ders saati araç başında grup uygulaması, 6 ders saati araç üzerinde bireysel uygulama. Program günde en fazla 6 ders saati olarak uygulanır.
Ortak teorik konulardan sonra makineye özgü üniteler gelir:
- Makinenin genel kontrolleri,
- Makineyi nakletme,
- Kazı ve yükleme,
- Kanal ve temel açma,
- Dolgu işlemleri,
- Makineyi park etme ve depolama.
Kazıcı yükleyici (beko loder) operatörü kurs programı, ekskavatör programıyla aynı kurul kararında kabul edilmiştir. Loder programının güncel süre tablosunu bu yazı için doğrulamadık; kursunuzdan isteyin.
Kayıt için yaş ve öğrenim şartı nedir?
Program metinlerinde kayıt kabul şartı aynı kalıpla yazılır: 19 yaşından gün almış olmak, en az ilkokul ya da ilköğretim düzeyinde eğitimini tamamlamış olmak ve iş makinesi kurslarıyla ilgili yönergedeki şartları taşımak. Ayrıntısı kayıt şartları yazısında.
İkinci makine için baştan mı başlanır?
Hayır, bir kısmı kısalır. Program metinlerine göre operatörlük belgesi ya da G sınıfı sürücü belgesi olan kursiyer; iş sağlığı ve güvenliği, iş makinesi türleri ve kullanım alanları, makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatı ile meslek etiği konularından muaf tutulur. Makineye özgü uygulama ise yeniden yapılır ve sınava o makine için girilir. Ekskavatör belgesi olan biri beko loder için kursa geldiğinde bunu kayıt görüşmesinde söylemelidir.
Paletli makinede G sınıfı ehliyet nasıl olur?
Sürücü kursu yönetmeliği, operatörlük belgesi olan ve e-sınavı geçen kursiyere lastik tekerlekli iş makinesi kullanmak için G sınıfı sertifika verileceğini yazar. Paletli makineler çoğunlukla taşıyıcı araçla nakledilir. G sınıfı aşaması için G sınıfı ehliyete geçiş yazısına bakın.
Ekskavatör operatörüne MYK belgesi de gerekir mi?
Ekskavatör operatörlüğü, Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilen meslekler arasına alındı. Zorunluluğun başlama tarihi ve muafiyet şartları için zorunluluk haberine ve muafiyet yazısına bakın. Loder ve beko loder için güncel listeyi Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun yayınından kontrol edin.
Kurs sahipleri için not
Adaylar “kepçe ehliyeti” diye arar, siz ise program adıyla konuşursunuz. Sitenizde bu iki dili buluşturan bir sayfa açın: başlıkta halkın kullandığı söz, içerikte programların resmî adları ve aradaki fark. Kayıt masasında adaya ilk soru “hangi makineyi kullanacaksınız” olsun; cevabı kayıt formuna yazın. Google İşletme Profili’nde ekskavatör, loder ve beko loder programlarını ayrı hizmet olarak girin ve yalnızca ruhsatınızdakileri yazın.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin