Kanun, seyir hâlinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzeri haberleşme cihazlarını kullanmasını yasaklar. Yönetmelik, bu cihazların elektronik sistemler aracılığıyla ele alınmadan kullanılmasını yasağın dışında tutar. Sürücünün izleme alanındaki ekranda video ya da televizyon yayını izlemesi yasaktır; navigasyon, park ve sürüş yardımı ekranları bu yasağa girmez. Ön camdaki telefon tutucu ve araç kamerası, görüşü engellemeyecek ölçüde olmak kaydıyla serbesttir. Kuralın izin verdiği her şey güvenli değildir; yeni sürücü için en sağlam düzen, ayarları araç dururken yapmaktır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Direksiyon sınavında telefon cebinizde, radyo kapalı, yanınızda da sessiz bir komisyon vardı. Gündelik sürüş böyle değildir: bildirim gelir, navigasyon konuşur, arka koltuktan soru sorulur. Dikkat dağınıklığı yeni sürücüde daha pahalıdır, çünkü vites, ayna ve şerit takibi henüz otomatikleşmemiştir.
Seyir hâlinde telefon kullanmak yasak mı?
Evet. Kanun, seyir hâlinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzeri haberleşme cihazlarını kullanmasını tedbirsiz ve saygısız araç sürme başlığı altında yasaklar. Kuralı bir yıl içinde tekrar tekrar ihlal eden sürücü için yaptırım kademeli olarak ağırlaşır; belirli sayıda tekrarda sürücü belgesi geçici olarak geri alınır. Güncel tutarlar için resmî duyurulara bakın.
Yönetmelik bir ayrım yapar: telefonun ve benzeri cihazların çeşitli elektronik sistemler aracılığıyla ele alınmadan kullanılması bu yasağın kapsamında değerlendirilmez. Araç kiti ya da direksiyondaki tuşla yapılan görüşme bu yüzden ihlal sayılmaz.
Hangi kullanım yasak, hangisi değil?
| Durum | Mevzuata göre |
|---|---|
| Telefonu elde tutarak konuşmak ya da yazmak | Seyir hâlinde yasak |
| Araç kiti, kablosuz bağlantı ya da direksiyon tuşuyla görüşme | Cihaz ele alınmadığı sürece yasağın dışında |
| Sürücünün görebildiği ekranda video ya da televizyon yayını izlemek | Seyir hâlinde yasak |
| Navigasyon, park ve sürüş yardımı, araç ayar ekranı | Bu amaçlarla kullanım yasağa girmez |
| Ön cama takılan telefon tutucu ve araç kamerası | Görüşü engellemeyecek ölçüde serbest; yönetmelik yükseklik sınırı koyar |
| Ön camda ve panelde görüşü kapatan süs, eşya | Yolu, yayaları, levhaları ve yer işaretlerini görmeyi engelliyorsa yasak |
Telefon tutucu için yönetmelikteki ölçü şöyledir: direksiyon simidinin ya da gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren beş santimetreyi aşmayan yükseltiler ile ön cama takılan araç kamerası ve telefon tutucu, görüşü engelleyen unsur sayılmaz.
Serbest olan her şey güvenli mi?
Hayır. Eller serbestken yapılan görüşme yasal olabilir, ama aklınız konuşmadadır. Kanun sürücüden hızını görüş, yol ve trafik durumuna uydurmasını ister; bunu yapabilmek için dikkatin yolda olması gerekir. Dikkati dağıtan şeyleri üçe ayırmak işinizi kolaylaştırır:
- Gözü yoldan alanlar. Ekrana bakmak, yere düşen eşyayı aramak, arka koltuğa dönmek.
- Eli direksiyondan alanlar. Yemek, içmek, klima ve müzik ayarı, çantayı karıştırmak.
- Aklı yoldan alanlar. Gergin bir telefon görüşmesi, tartışma, yetişme telaşı.
Mesaj yazmak üçünü birden yapar. Bu yüzden en riskli davranış odur.
Araçtaki dokunmatik ekranlar da bu listeye girer. Klima ya da radyo ayarı için menü içinde gezinmek, tuşa basmaktan daha uzun süre gözünüzü yoldan alır. Yönetmelik araç ayar ekranlarının kullanımını yasaklamaz; ama sık kullandığınız ayarları araç dururken yapmak ve varsa direksiyon tuşlarını ya da sesli komutu tercih etmek dikkat yükünü azaltır. Yeni bir araca bindiyseniz, yola çıkmadan önce birkaç dakikanızı ekranı ve tuşları tanımaya ayırın.
Yola çıkmadan önce nasıl bir düzen kurulur?
- Koltuk, ayna ve direksiyon ayarını araç dururken yapın.
- Rotayı navigasyona araç hareket etmeden girin; sesli yönlendirmeyi açın, ekrana bakma ihtiyacını azaltın.
- Telefonu sürüş moduna ya da sessize alın; bildirimler yolculuk bitene kadar beklesin.
- Müzik listesini, klimayı ve cam buğu ayarını baştan seçin.
- Su şişesi, gözlük, otopark kartı gibi eşyaları uzanmadan alabileceğiniz yere koyun; yere yuvarlanabilecek her şeyi sabitleyin.
- Acil bir arama ya da mesaj gelirse güvenli bir yerde durun, sonra bakın.
Yolcu, çocuk ve evcil hayvan dikkati nasıl etkiler?
Yolcu hem yardımcı hem dikkat dağıtıcı olabilir. İlk aylarda yanınıza aldığınız kişiye baştan söyleyin: kavşakta, park ederken ve şerit değiştirirken konuşmayı kessin; navigasyona ve telefona o baksın. Çocuklar kendi koltuklarında ve bağlı olmalıdır; sürücü, 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmasını sağlamakla yükümlüdür. Arkada bir sorun çıktıysa dönüp ilgilenmeyin, durun. Evcil hayvanı kucakta ya da serbest hâlde taşımak yerine taşıma kabı ya da sabitleme donanımı kullanmak, hem onu hem sizi korur.
İlk aylara dair diğer alışkanlıklar yeni ehliyet alan sürücü yazısında.
Kurs sahipleri için not
Telefon kuralı adayların en çok yanlış bildiği konulardan biridir; “kulaklıkla serbest mi”, “tutucu ceza yer mi” soruları kayıt masasına da gelir. Sitenizde bu ayrımı tabloyla veren bir yazı, teorik derste anlatılanı kalıcı hâle getirir. Direksiyon derslerinde usta öğreticinin, hareket etmeden önce telefonu sessize aldırmayı ders rutininin parçası yapması aynı mesajı uygulamada verir. Google İşletme Profili gönderilerinde tek bir satırlık hatırlatma yeterlidir; uzun metni sitenize bırakın.
kaynak olarak ekleyin