Alkollü Sürücü Kaza Yaparsa Ne Olur? Sürücü Kursu Adayları için Ehliyet, Dava ve Sigorta Sonuçları

Alkollü araç kullanmanın sınırlarını ve geri alma sürelerini promil sınırı yazısında anlattık. Bu yazı bir adım sonrasını ele alıyor: sürücü alkollüyken kazaya karışırsa ne olur? Cevap tek bir yaptırım değildir. Üç ayrı süreç aynı anda başlar.

Kazadan sonra alkol testi zorunlu mu?

Evet. Karayolları Trafik Kanunu’na göre yaralanmalı ya da ölümlü bir kazaya veya kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir kazaya karışan kişi, alkol ve madde muayenesine tabi tutulur. Sürücü teknik cihazla ölçüme itiraz eder ya da ölçüme izin vermezse, sağlık kuruluşuna ya da adli tıp birimine götürülerek kan gibi örnekler alınır. Sürücü cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanmışsa da örnek alınır.

Ölçüm yaptırmamak bir çıkış yolu değildir. Kanun, kolluğun ölçümünü yaptırmayan sürücüye idari para cezası verilmesini ve sürücü belgesinin beş yıl süreyle geri alınmasını öngörür.

İdari tarafta ne olur?

Sınırın üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüye, kaza olsun ya da olmasın, idari para cezası verilir ve belgesi geri alınır. Kanun bunu “fiili bir suç oluştursa bile” diyerek yazar; yani ceza davası açılması idari yaptırımı ortadan kaldırmaz. Geri alma süresi ilk seferde altı ay, beş yıl içindeki ikinci seferde iki yıl, sonraki seferlerde beşer yıldır. Belgenin iadesi için bu Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir.

Hangi durumda ceza davası açılır?

Kanun iki ayrı hâlde Türk Ceza Kanunu’na gönderme yapar:

• Kendi sınırının üzerinde alkollü olan sürücü trafik kazasına sebebiyet verirse, ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır.
• 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında, kaza olmasa da, trafik güvenliğini tehlikeye sokmaya ilişkin ceza hükmü uygulanır.

Kazada biri yaralanmış ya da ölmüşse soruşturma taksirle yaralama ya da ölüme sebebiyet verme yönünden de yürür. Cezanın türü ve miktarı mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır; bu yazıda rakam vermiyoruz. Böyle bir durumda bir avukatla görüşmek gerekir.

Kaza yerinden ayrılırsam durum hafifler mi?

Tam tersine ağırlaşır. Kanun, kazaya karışan herkese durma, önlem alma ve görevliler gelene kadar yerinden ayrılmama yükümlülüğü getirir. Ölümlü ya da yaralanmalı kazada zabıtanın izni olmadan zorunluluk dışında olay yerinden ayrılan sürücü için hapis cezası ve sürücü belgesinin iki yıl süreyle geri alınması öngörülmüştür. Yükümlülüklerin sırası kazada ilk dakikalar yazısında.

Trafik sigortası karşı tarafın zararını öder mi?

Öder. Kanuna göre sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminatı kaldıran ya da azaltan hâller zarar görene karşı ileri sürülemez. Sürücünün alkollü olması, karşı tarafın sigortadan tazminat almasını engellemez.

Ancak iş burada bitmez. Aynı kanun, ödemeyi yapan sigortacının sigorta ettirene başvurabileceğini söyler. Zorunlu trafik sigortası genel şartlarında bu başvuru, yani rücu sebepleri sayılmıştır. Aracın, mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararlar bunlardan biridir. Olay yerini terk etmek ya da kaza tutanağı ve alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmak da rücu sebepleri arasındadır. Sonuç olarak sigorta karşı tarafa ödediği tutarı, poliçe sahibinden geri isteyebilir.

Kasko kendi aracımdaki hasarı öder mi?

Kasko genel şartlarında, aracın mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararlar teminat dışında kalan hâller arasında sayılır. Somut olayda sigortacının nasıl karar vereceği poliçenize ve olayın koşullarına bağlıdır; reddedilen talepler için sigorta tahkimi ve dava yolu vardır. Yine de pratik sonuç açıktır: alkollü sürücü hem karşı tarafın hem kendi aracının zararını cebinden karşılama riskiyle karşı karşıyadır.

Aracı ben kullanmıyordum, araç sahibi olarak etkilenir miyim?

Etkilenebilirsiniz. Motorlu aracın verdiği zarardan kanunen işleten sorumludur ve sigortacının rücu hakkı sigorta ettirene yöneliktir. Aracınızı alkollü birine vermeniz, kazadan sonra sigorta şirketinin size başvurmasına yol açabilir. Aracı kime verdiğiniz, yalnızca bir güven meselesi değildir.

Kurs sahipleri için not

Trafik dersinde alkol konusu çoğunlukla promil rakamı ve geri alma süresiyle sınırlı kalır. Derste bir dakika ayırıp sigortanın rücu hakkını anlatmak, adayın kuralı ciddiye almasını sağlayan en somut bilgidir. Sitenizde alkol konusunu işlediğiniz sayfaya bu üç süreci gösteren kısa bir tablo ekleyebilirsiniz. Ceza tutarı yazmayın; her yıl değişir ve sayfanız eskir. Yılbaşı ve bayram öncesi Google İşletme Profili gönderilerinde korkutucu olmayan, bilgi veren tek cümlelik bir hatırlatma yeterlidir.