5580’de 7590 Değişiklikleri – 31 Temmuz Sonrası Denetim Esasları

Bir denetim sonrası en çok duyulan cümle şudur: “Bize aynı ceza üç yıl önce de yazılmıştı, şimdi katlandı.” 2026 yazına kadar bu itirazın hukuki karşılığı zayıftı, çünkü tekerrüre esas fiiller için bir zaman sınırı yoktu. Anayasa Mahkemesinin iki ayrı iptal kararının ardından kanun koyucu bu boşluğu doldurdu ve 5580 sayılı Kanunun 7 nci maddesi 7590 sayılı Kanunla değiştirildi. Değişiklikler 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Ağustos 2026’da Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü, ardından il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri, denetim ve incelemelerde esas alınacak uygulama esaslarını maddeler hâlinde dağıttı. Aşağıda bu yazılarda geçtiği kadarıyla aktarıyoruz.

Kurum türüne uygun olmayan program – doğrudan iptal

Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasına “ara veren” ibaresinden sonra gelmek üzere “kurum türüne uygun olmayan program uygulayan” ibaresi eklendi. Bunun anlamı şu: kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen kurum türü dışında, farklı bir kurum türünde uygulanabilecek bir programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilir.

Uygulama yazısında verilen örnek şu: ruhsatı Kişisel Gelişim Kursu olan bir kurumun, Özel Öğretim Kursu yetkisinde bulunan matematik, fizik, kimya gibi akademik dersleri vererek okula takviye veya sınava hazırlık faaliyeti yürüttüğünün tespiti hâlinde, kurum türü ihlal edildiğinden para cezası verilmeden ruhsat doğrudan iptal edilecek.

Aynı kurum türü içinde izinsiz program ekleme

İkinci bir ayrım var ve kurucular için en kritik ayrım bu. Kurum, kendi türünün yetkisindeki bir programı Bakanlıktan izin almaksızın uyguluyorsa, fiil aynı maddenin ikinci fıkrasının (c) bendindeki “Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması” kapsamında değerlendirilir.

Uygulama yazısındaki örnek: ruhsatında Müzik ve Resim programı bulunan bir Kişisel Gelişim Kursunun, Bakanlıktan izin almadan taban standardına uygun olarak bale eğitimi de vermesi durumunda verilecek ceza 7/c kapsamında olur. Aynı şekilde fen bilimleri grubu programları verilmiş bir özel öğretim kursu sosyal bilimler grubu programlarını uyguluyorsa, ceza yine 7/c kapsamındadır. Tekrarı hâlinde katmanlı ceza, üçüncü tekrarda ruhsat iptali uygulanır.

Kısacası: türün dışına çıkmak doğrudan iptal, tür içinde izinsiz program eklemek para cezası ve tekrar zincirine girer. Aradaki farkı bilmek, denetimde yapılacak hukuki nitelendirmeye itiraz etmek açısından önemlidir.

İdari işlemler artık kurum bazlı

Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının dördüncü cümlesine “yetkili makam tarafından” ibaresinden sonra gelmek üzere “kurum bazlı olarak” ibaresi eklendi. Uygulama yazısı bunu şöyle açıyor: aynı kurucuya ait birden fazla özel öğretim kurumu bulunması hâlinde, aynı binada olsalar dahi, aykırı fiil hangi kurumda işlenmişse idari işlem ve cezalar sadece ilgili kurum bazında tesis edilecek, diğer kurumlar etkilenmeyecek.

Bu, çok şubeli yapılar için ciddi bir korumadır. Değişiklik öncesinde de uygulama bu yöndeydi, ancak açılan iptal davalarında mahkemelerce aksi yönde değerlendirmelerle karşılaşılabiliyordu. Yazı, henüz kesinleşmemiş dava dosyalarına bu kanun değişikliğinin sunulmasının önem taşıdığını da belirtiyor.

Tekerrürde zaman aşımı – dört yıl ve beş yıl

Değişikliğin sahada en çok konuşulan kısmı bu. Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesi şu şekilde değiştirildi: (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için uygulanan idari para cezasının tebliğ edildiği tarihten itibaren dört; (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiiller için ise beş yıl geçmesi hâlinde o fiil tekerrüre esas alınmaz.

Uygulama yazısı bunu bir saha örneğiyle somutlaştırıyor. Bir kuruma 10 Mayıs 2021 tarihinde (a) bendi kapsamında idari para cezası tebliğ edilmiş olsun. Aynı kurum hakkında 2026 yılı Mayıs ayında yürütülen inceleme sonucunda aynı fiil kapsamında yeni bir ihlal tespit edilmiş olsun. İlk ceza tebliğ tarihi ile yeni ihlal değerlendirmesi arasında dört yıllık zaman aşımı süresi dolduğundan, bu dosya için tekerrür hükümleri uygulanarak katmanlı ceza veya ruhsat iptali tesis edilemez; fiil ilk kez işlenmiş gibi birinci derece ceza ile işlem yapılır.

Metin ayrıca, bir fiilin tekerrüre esas alınabilmesi için “aynı” fiilin tekrar işlenmesi ve tekerrür zincirindeki her bir idari para cezası kararının ilgiliye tebliğinin üzerinden maddede yer alan sürelerden fazla zaman geçmemiş olması gerektiğini vurguluyor.

Devam eden inceleme ve soruşturmalar

Kanuna eklenen Geçici 8 inci madde, yürürlükten önce işlenen fiiller açısından da anılan sürelerin dikkate alınacağını söylüyor. Uygulama yazısı bunu şöyle özetliyor: 31 Temmuz 2026 öncesinde işlenen ve incelemesi devam eden veya idari para cezası henüz tebliğ edilmemiş dosyalarda, önceki ceza tebliğinin üzerinden dört veya beş yıl geçmişse tekerrür artırımı ve ruhsat iptali yapılamaz. Ancak bu tarihten önce kesinleşerek tahsil edilmiş cezaların iadesi talep edilemez.

Halen görülen davalar için de yol gösteriliyor. Aynı kurucuya ait diğer şube veya kurumların etkilenmesi nedeniyle açılmış iptal davalarında, aykırılığın yalnızca ihlalin gerçekleştiği kurumla sınırlı tutulacağı yönündeki yeni düzenlemenin mahkemelere sunulması isteniyor. Tekerrür ve zamanaşımı yönünden ise Kabahatler Kanunu’nun lehe olan hükmün uygulanması ilkesi gereğince, geçmişte dört veya beş yıllık zamanaşımı süresi dolduğu hâlde tekerrür artırımı veya ruhsat iptali uygulanarak dava konusu edilen işlemlerde, yeni Geçici 8 inci madde düzenlemesinin ek dilekçe ile sunularak işlemin iptali veya uyarlanması talep edileceği belirtiliyor.

Milletlerarası okullar ve T.C. vatandaşı öğrenciler

Değişiklikle 7 nci maddenin ikinci fıkrasına (ğ) bendi eklendi. Milletlerarası özel öğretim kurumlarına Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrenci kaydı yapılması, bu öğrencilere eğitim verilmesi veya Türk vatandaşlığını kazanan öğrencilerin mevzuatta izin verilen süreden fazla kurumda tutulması hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanacak ve ruhsat iptal işlemi tesis edilecek. Bu başlık sürücü kurslarını ilgilendirmiyor, ancak 7 nci maddenin bütününü okuyanlar için tabloyu tamamlıyor.

Kurs sahibi ne yapmalı?

1. Ruhsatınızda yazan kurum türünü ve izinli programlarınızı bir kez daha okuyun. Uygulanan her program ruhsatta görünmelidir.
2. Yeni bir program eklemeyi düşünüyorsanız, taban standardına uygun olsanız bile önce Bakanlık iznini alın. İzinsiz uygulama, tür içinde bile olsa cezaya bağlıdır.
3. Geçmiş ceza tebliğ tarihlerinizi tarih sırasına dizin. Dört ve beş yıllık sürelerin dolup dolmadığını görmek, olası bir tekerrür değerlendirmesinde ilk savunma argümanınızdır.
4. Devam eden bir davanız varsa, kurum bazlı işlem ve Geçici 8 inci madde düzenlemesini vekilinizle değerlendirin.
5. Birden fazla kurumunuz varsa, evrak ve denetim dosyalarını kurum kurum ayrı tutun.

Kayıt disiplinini bugünden kurmak

Tekerrür tartışmasının kazananı, evrakını tarih sırasıyla tutan kurum oluyor. Bir kurucu şunu sordu: “Cezanın tebliğ tarihini nereden bulacağım, o kâğıt nerede kim bilir?” Cevap basit ama emek istiyor. Kurumda tek bir denetim dosyası açın ve her denetim tutanağını, her inceleme yazısını, her ceza kararını tebliğ tarihiyle birlikte bu dosyaya koyun. Elektronik bir kopyasını da tutun ve dosya adına tarihi yazın.

Bu dosya iki işe yarar. Birincisi, yeni bir inceleme başladığında zaman aşımı savunmanızı belgeyle kurarsınız. İkincisi, aynı fiilin gerçekten tekrarlanıp tekrarlanmadığını siz de görürsünüz; çünkü metin, tekerrür için “aynı” fiilin tekrar işlenmesini arıyor. Farklı bir bendin ihlali, önceki cezayı tekerrüre esas yapmaz.

Birden fazla kurumu olan kurucular için ek bir başlık daha var: dosyayı kurum kurum ayırmak. İdari işlemler kurum bazlı tesis edildiğine göre, savunmanın da kurum bazlı kurulması gerekir. Tek klasörde karışan evrak, kurum bazlı ayrımı anlatmayı zorlaştırır.

Sahada ne anlama geliyor?

Bir sürücü kursu için pratik sonuç şu: ruhsatınız MTSK ise, başka bir kurum türünün yetkisindeki bir programı vermeye kalkışmak artık doğrudan iptal riski taşıyor. Buna karşılık geçmişte aldığınız cezalar ömür boyu yakanızda kalmıyor; süre dolduğunda tekerrür zinciri kopuyor. Konuyu haber diliyle özetleyen önceki yazımıza ve kamera yükümlülüğünü ele alan uygulama rehberimize da bakabilirsiniz.

Kanunun güncel metni için 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu sayfasını, Genel Müdürlüğün açıklayıcı yazıları için 2026 yılı genelge ve yazılar sayfasını takip edin. Kurumsal sitenizde mevzuat başlıklarını aday ve kursiyerin anlayacağı dille toparlamak isterseniz SEO içerik hizmetimizi inceleyebilir, mevcut sayfalarınızın durumu için analiz talep edebilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Bir denetim veya dava sürecinde adım atmadan önce güncel kanun metnini ve müdürlüğünüzün yazısını kontrol edin, gerekirse hukuki destek alın.