SRC 2 Belgesi

SRC 2 belgesi nedir?

Şehirler arası otobüs, servis aracı, minibüs ya da ticari amaçla yolcu taşıyan herhangi bir araç. Direksiyonundaki kişi bu işi meslek olarak yapıyorsa SRC2 taşır. SRC2, yurt içi yolcu taşımacılığı yapan sürücülerin mesleki yeterlilik belgesidir ve ehliyetin yanına eklenir.

Belgenin arkasındaki mantık basit. Bir sürücü belgesi, kişinin aracı kurallara uygun kullanabildiğini gösterir. Ticari yolcu taşımacılığı ise bunun ötesinde bir sorumluluk alanıdır: taşıma mevzuatı, yolcu hakları, sigorta, sürüş ve dinlenme düzeni, kaza anında yapılacaklar. Mesleki yeterlilik eğitimi tam olarak bu alanı doldurur.

Programın resmî adı Yurt İçi Yolcu Taşımacılığı (SRC2) Sürücü Mesleki Yeterlilik Kurs Programı’dır. Yurt dışına çıkan hatlarda çalışacaksanız SRC2 yetmez, SRC1 gerekir. SRC1 sahibi olanlar SRC2’yi de almış sayılır, tersi geçerli değildir.

SRC 2 kimler alabilir?

Şehirler arası otobüs şoförleri, personel ve öğrenci servisi sürücüleri, şehir içi ticari yolcu taşımacılığında görev alanlar, turizm taşımacılığında yurt içi hatlarda çalışanlar bu belgenin ilk muhatabıdır. İşe girerken belgenin sorulması artık standart bir uygulamadır.

Bir başka grup da mesleğe yeni girenler. Ehliyetini yeni almış, servis şoförlüğüne başlamayı düşünen biri için SRC2 ilk adımdır. Yurt dışı hattı hedefi varsa doğrudan SRC1 almak daha akıllıca olur; çünkü SRC1 zaten SRC2’yi kapsar ve iki ayrı kurs ücreti ödenmemiş olur.

Servis taşımacılığı yapan bir işletmenin yalnızca şoför belgesiyle işi bitmez. Yetki belgesi sahibi firmalarda yönetici mesleki yeterliliği de aranır; yurt içi yolcu taşımacılığı için bu ODY2 ve ÜDY2 belgeleridir.

Kayıt şartları ve istenen belgeler

Kursa kayıt olacak kursiyerin adli sicil kaydı ve eğitim durumu, Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine uygun olmalıdır. Kayıtta Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının ibrazı, bir fotoğraf, taşımacılık türüne uygun sürücü belgesinin ibrazı ve adli sicil kaydının bulunmadığını gösterir barkotlu belge istenir. Başvuru kursa şahsen yapılır.

Yaş için mevzuatta ayrı bir alt sınır sayılmaz, alt sınırı sürücü belgesi sınıfının kendi yaş şartı belirler. Üst sınır nettir: 66 yaşından gün almış kişilere ilk defa SRC türü mesleki yeterlilik belgesi düzenlenmez. Öğrenim şartı SRC türü belgeler için yönetmelikte ayrıca belirtilmez; lise mezuniyeti şartı ÜDY türü belgelere özgüdür.

Kayıt sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu sonradan anlaşılan kursiyerler sınava alınmaz, alınmış olsalar bile sınavları geçersiz sayılır. Kurallar güncellenebildiği için başvuru öncesinde şartları kursunuzdan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından teyit edin.

Kimler SRC 2 belgesi alamaz?

SRC2 yolcu taşımacılığı grubunda yer aldığı için adli sicil şartı geniş kapsamlıdır. Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasındaki Devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların tamamı, 141 ile 147. maddelerdeki hırsızlık suçları, 155 ile 158. maddelerdeki dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçları, 204 ile 212. maddelerdeki sahtecilik suçları ve kaçakçılık suçları bu kapsamdadır.

Ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 79, 81, 82, 102, 103, 104, 105, 109, 148, 149, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227. maddelerindeki suçlar, 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar sayılır. Arşiv kayıtları hariç tutulmak üzere bu suçlardan adli sicil kaydı bulunduğu tespit edilirse belge iptal edilir.

Yaş sınırı da bir engel olabilir. 66 yaşından gün alan sürücülerin SRC belgeleri geçici olarak geçersiz hâle getirilir ve ancak sürücü türü sağlık raporu ile psiko-teknik raporun Bakanlığa sunulmasıyla yeniden geçerli olur. 69 yaşından gün alındığında belge iptal edilir. Konunun tamamı için sabıka kaydı yazımıza bakabilirsiniz.

SRC 2 dersleri ve süresi

Program baştan sona teoriktir. Teorik eğitim süresi 36 ders saati, toplam süre de 36 ders saatidir; uygulamalı eğitim bulunmaz. Hafta içi en az 2 en fazla 6 ders saati, hafta sonu en az 2 en fazla 8 ders saati ders yapılabilir. Ünite dağılımı şöyledir.

SRC1 ile aradaki fark tam olarak burada görülür. SRC2’de uluslararası yolcu taşıma mevzuatı, Interbus ve ASOR sözleşmeleri gibi başlıklar yoktur; kaçakçılık mevzuatı da iki ders saatine iner. Program metni, herhangi bir SRC düzeyinde kurs bitirme belgesi olup başka bir programa katılmak isteyenlerin yönetmelikte belirtilen fark süre ve konularını tamamlayarak sınava girebileceğini söyler. Dört programın karşılaştırması için şu yazıya bakın.

Eğiticide aranan nitelikler

Eğitici nitelikleri programda konu gruplarına göre belirlenir. İSG ve çevre güvenliği, iş organizasyonu, aracın yolculuk öncesi hazırlığı, yolcu taşıma kuralları, güvenli sürüş teknikleri, trafik kuralları ve cezaları, iletişim teknolojileri ve harita okuma, araç bilgisi ve ekonomik araç kullanma, mesleki gelişim ile trafik adabı derslerinde dört alternatif tanımlanır: trafik ve ulaşım alanında en az yüksek lisans mezunu olmak; üniversitelerin trafik ve ulaştırma, lojistik, makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı bölümlerinden en az ön lisans düzeyinde mezun olmak; ulaştırma ve lojistik, lojistik yönetimi, uluslararası lojistik gibi bölümlerden en az ön lisans mezunu olmak; en az ön lisans mezunu olup Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi taşımak. Bunlara ek olarak en az ön lisans mezunu olan, eğitim vereceği düzeyde en az üç yıl süreyle sürücü belgesi bulunan ve Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi’ne sahip kişiler de görevlendirilebilir.

Yolcu taşımacılığı mevzuatı, kaçakçılık mevzuatı ile yasal sorumluluklar ve sigorta konularında hukuk, işletme, kamu yönetimi, iktisat, çalışma ekonomisi, maliye, uluslararası ilişkiler, lojistik, lojistik yönetimi ve ulaştırma alanlarında en az yüksek lisans mezunu olanlar ya da bu alanlardan lisans mezunu olup Eğiticinin Eğitimi Sertifikası’na sahip olanlar ders verir. Trafik ve davranış psikolojisi dersi psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik veya felsefe grubu öğretmenliği lisans mezunlarına bırakılmıştır. İlk yardım dersini ise en az ön lisans mezunu olup İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında İlk Yardım Eğitmeni Sertifikası almış kişiler verir.

Sınav ve belgelendirme

Eğitimini bitiren kursiyer için ilçe onay işlemi tamamlanır ve kursiyer sınava girer. Teorik derslerin tamamı tek sınavda ölçülür, başarı 100 tam puan üzerinden değerlendirilir, 60 ve üzeri puan alan başarılı sayılır. Sınavları Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yapar.

Başarısız olanlar için sistem kolaylık tanır: kursa yeniden devam etmeden ve kurs ücreti ödemeden, yalnızca sınav ücretini yatırarak yedi kez daha sınava girilebilir. Sekizinci hakkın da sonuç vermemesi hâlinde kursa yeniden kayıt gerekir. Başarılı olanlara modül üzerinden Özel Mesleki Yeterlilik Sertifikası düzenlenir, e-Devlet üzerinden görülebilir ve bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına iletilir. Soru mantığını tanımak için çıkmış sorular bölümümüz işinize yarayabilir.

Kayıt ve doğru kurum seçimi

SRC2 kaydı sürücü kursunda yapılmaz. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz. Eğitim, kurum açma izninde ve çalışma ruhsatında bu program yazan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarında verilir.

Kaydolmadan önce kurumun Bakanlık kayıtlarında görünüp görünmediğini MEB kurum listesinden kontrol edin. Kurslarda her ay bir dönem açılır, dönemler ayın ilk on beş günü içinde başlar, grup onayı verildikten sonra o gruba kayıt kabul edilmez. Derslere devam zorunludur. Tüm resmî programları kurs programları dizininde, kurumlara verdiğimiz dijital hizmetleri SRC kursları sayfasında görebilirsiniz.

SRC 2 ücreti

Fiyat sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü ücret ilden ile değişir ve her yıl yenilenir. Kursiyerlerden alınabilecek asgari ders ücretleri, her yıl ocak ayında vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanan yedi kişilik komisyonca belirlenir. Komisyonda millî eğitim müdürlüğü temsilcilerinin yanı sıra il ticaret odası ve sektör sivil toplum kuruluşu temsilcileri de bulunur.

Bu taban ücret 1 Şubat’tan itibaren bir yıl geçerli olur ve kurslar bu tutarın altında ücret alamaz. Kendi ücretlerini ocak ayı sonuna kadar modüle işlerler. Dolayısıyla güncel tutarı öğrenmenin en doğru yolu bölgenizdeki yetkili kursları aramaktır. Sınav ücreti kurs ücretinden ayrıdır.