TÜSEKON’un Türkiye, Almanya ve Romanya’dan ortaklarla yürüttüğü Sağır Sürücüler Projesi, işaret dilinin trafik ve sürücü eğitimine dâhil edilmesini ve işitme engelli adaylar için dijital eğitim materyalleri geliştirilmesini amaçlıyor. Proje Şubat 2025’te başladı; Berlin’de eğitim etkinliği, dijital şablon çalıştayı ve Romanya’daki ulusötesi toplantıyla sürdü. 2026 e-sınav kılavuzuna göre işitme engelli adaylar soruların işaret diline çevrilmiş videosunu açabiliyor ve 15 dakika ek süre alıyor; bunun için engel durumunun sınavdan en az 48 saat önce sisteme işlenmesi gerekiyor.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
İşitme engelli bir aday için sürücü kursundaki en büyük zorluk direksiyon değil, teorik derslerdir: ders sözlü anlatılır, kaynaklar yazılıdır ve Türkçe çoğu sağır birey için ikinci dildir. TÜSEKON’un yürüttüğü Sağır Sürücüler Projesi bu boşluğu kapatmayı hedefliyor.
Projenin amacı
Proje, işaret dilinin trafik ve sürücü eğitimine dâhil edilmesi üzerine kurulu. İki somut çıktı hedefleniyor: işitme engelli adaylar için dijital eğitim materyalleri ve eğitmenlerin kullanabileceği eğitim şablonları. Çalışma Türkiye, Almanya ve Romanya’dan ortakların katıldığı çok ülkeli bir iş birliğiyle yürütülüyor.
Proje takvimi
| Tarih | Etkinlik |
|---|---|
| Şubat 2025 | Başlangıç toplantısı |
| Kasım 2025 | Berlin’de eğitim etkinliği |
| Ocak 2026 | Dijital eğitim şablonları çalıştayı |
| Nisan 2026 | Romanya’da 2. ulusötesi toplantı |
| Haziran 2026 | Dijital materyalleri değerlendirme çalıştayı |
Haziran 2026’daki değerlendirme çalıştayının ayrıntılarını Van çalıştayı haberimizde anlattık.
E-sınavda işitme engelli adaylara tanınan haklar
Projeden bağımsız olarak, Millî Eğitim Bakanlığının 2026 e-sınav kılavuzu işitme engelli adaylar için iki düzenleme içeriyor:
- Aday, soruların işaret diline çevrilmiş videolu anlatımını kendi ekranında açabiliyor.
- Bu videolar nedeniyle 45 dakikalık sınav süresine 15 dakika ek süre tanımlanıyor.
Bu hakların kullanılabilmesi için adayın engel durumunun, sınav randevu saatinden en az 48 saat önce Özel MTSK Modülüne “İşitme ve Konuşma Engelli” olarak işlenmesi gerekiyor. Süresinde işlenmezse sorular işaret dili özelliği olmadan açılıyor. Kılavuza göre sınav tedbir hizmeti yalnızca işitme engelli adaylara uygulanıyor. Ayrıntılar e-sınav kılavuzu rehberimizde.
Sürücü kursları ne yapmalı?
- Kayıt sırasında adayın engel durumunu sorun ve modüle zamanında işleyin; bu sorumluluk kursa aittir.
- Teorik derste görsel ağırlıklı anlatım kullanın; videolarda altyazı bulundurun.
- Direksiyon eğitiminde işaretle iletişim için adayla önceden basit bir düzen belirleyin.
- Resmî broşür ve dokümanlar için mevzuat arşivindeki “Sağır Sürücüler Projesi” bölümüne bakın.
Bu içerik, TÜSEKON’un proje sayfasından ve Millî Eğitim Bakanlığının 2026 e-sınav kılavuzundan derlenmiştir.
kaynak olarak ekleyin