Sürücü kursu yönetmeliği otomatik şanzımanlı eğitim aracını çift fren sistemli araç olarak tanımlar; çift debriyaj aranmaz. Elektrikli eğitim aracı ise yalnızca elektrik motoruyla hareket eden ve dışarıdan şarj edilebilen, çift fren sistemli araçtır. Otomatik araçla eğitim alıp sınavı geçen adayın sertifikasında yalnızca otomatik araç kullanabileceği belirtilir; bunu kayıt masasında açıkça söylemek gerekir. Otomatik ve elektrikli araç debriyaj kaynaklı aşınmayı ortadan kaldırır, ama filodaki manuel araç ihtiyacını, şarj düzenini ve asgari araç sayısındaki yerini kurs kendi koşullarına göre ve millî eğitim müdürlüğüne danışarak değerlendirmelidir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Kayıt masasında “otomatik araçla ders veriyor musunuz” sorusu artık olağan bir soru. Elektrikli araçlar da hem e-sınav konularına hem yönetmeliğin araç tanımlarına girdi. Filoya otomatik ya da elektrikli bir araç eklemek, yalnızca araç almak değildir; program, kayıt ve bakım düzeninizi de etkiler.
Yönetmelik bu araçları nasıl tanımlıyor?
| Araç | Yönetmelikteki tanım |
|---|---|
| Otomatik şanzımanlı eğitim ve sınav aracı | Yalnızca otomatik araç kullanacak kursiyerler için, alacakları sertifika sınıfına uygun, çift fren sistemli otomatik şanzımanlı araç |
| Elektrikli eğitim ve sınav aracı | Hareket etmesinde tek başına elektrik motoru kullanılan ve elektrik enerjisiyle dışarıdan şarj edilebilen, çift fren sistemli motorlu araç; manuel vitesli ise çift fren ve çift debriyaj |
İki ayrıntıya dikkat edin. Birincisi, otomatik araçta çift debriyaj aranmaz; usta öğretici tarafında yalnızca fren pedalı bulunur. İkincisi, elektrikli araç tanımı “tek başına elektrik motoru” diyor. İçten yanmalı motoru da bulunan hibrit bir araç bu tanıma girmez; şanzımanına göre değerlendirilir.
Diğer şartlar bütün eğitim araçlarıyla aynıdır: kurucu adına kayıt, tescil belgesine “sürücü kursu aracı” olarak işleme, yedek aynalar, yazı ve levha, muayene, izin formu ve modül kaydı. “B” sınıfı için 12 yaş sınırı bu araçlar için de geçerlidir. Tam liste eğitim aracı şartları yazısında.
Otomatik araçla eğitim adayın belgesini nasıl etkiler?
Otomatik şanzımanlı araçla eğitim alıp sınavda başarılı olan adayın sertifikasında yalnızca otomatik araç kullanabileceği belirtilir. Bu, kayıt sırasında adaya açık söylenmesi gereken bir bilgidir; sonradan “bana söylenmedi” şikâyetinin en sık kaynağı budur. Adaya dönük anlatımı otomatik mi manuel mi yazısında bulabilirsiniz; kayıt görüşmesinde o yazıyı adaya gönderebilirsiniz.
Kurs yönetimi açısından bilmeniz gereken geçiş kuralları şunlar:
- E-sınavda başarılı olan kursiyer, direksiyon dersi planlaması yapılmadan önce yazılı başvuruyla manuel ya da otomatik seçeneğini değiştirebilir; işlemi millî eğitim müdürlüğü yapar.
- İlk dört sınav hakkının bir bölümünü ya da tamamını manuel araçta kullanan kursiyer, kalan haklarından vazgeçip ikinci dört hakta otomatik araca geçebilir. Bunun tersi de mümkündür. Değişiklik modüle işlenir.
- Belgesinde yalnızca otomatik araç kullanabileceği yazan kişi, manuel araç için direksiyon eğitimi dersinin yarısına devam ederek yeni sertifika alabilir.
Demek ki otomatik araç yalnızca yeni kayıt getirmez; manuelde zorlanan kursiyere kendi kursunuzda bir yol açar. Aracınız yoksa bu kursiyer başka bir kursa nakil isteyebilir.
Elektrikli araçla eğitim alan adayın belgesinde kısıt olur mu?
Yönetmelik, otomatik şanzımanlı araçla eğitim alanların sertifikasına kısıt yazılacağını açıkça söyler. Elektrikli araçların büyük bölümünde debriyaj pedalı ve elle vites değiştirme yoktur. Böyle bir araçla eğitim alan adayın belgesine otomatik kısıtının nasıl işleneceği konusunda yönetmelik metninde ayrı bir cümle bulamadık. Bu yüzden elektrikli araç almadan önce bağlı olduğunuz millî eğitim müdürlüğünden yazılı görüş alın ve adaya bilgi verirken o görüşü esas alın.
İşletme tarafında ne değişir?
- Debriyaj kalemi kalkar. Otomatik ve elektrikli araçta adayın yarım debriyajla hırpaladığı bir sistem yoktur. Manuel araçtaki durumu debriyaj ve fren ömrü yazısında anlattık.
- Stop etme olmaz. İlk derslerde zaman kazandırır; aday dikkatini trafiğe verir.
- Fren ve lastik yerinde durur. Usta öğretici freni, kaldırım teması, yerinde direksiyon çevirme aynen sürer. Otomatik aracın şanzıman bakımı için üreticinin bakım çizelgesine uyun.
- Elektrikli araçta şarj planı gerekir. Araç gün içinde art arda derslere çıkar. Şarjın nerede ve hangi saatlerde yapılacağını, ders programını bozmadan çözmeniz gerekir. Kurs binasında ya da eğitim alanında şarj imkânı yoksa bu, aracın günlük kullanılabilir saatini düşürür.
- Sürüş biçimi farklıdır. Elektrikli araçta ayağı gazdan çekince yavaşlama belirgindir. Usta öğreticilerin araca alışması ve anlatımı buna göre uyarlaması için derslerden önce zaman ayırın.
- Sigorta beyanı. Yeni aracın eğitim aracı olarak poliçeye doğru yazılması gerekir; ayrıntı sigorta ve kasko yazısında.
Menzil, şarj süresi ve bakım gideri için rakam vermiyoruz; modele ve kullanım biçimine göre değişir. Satın almadan önce aracı kendi güzergâhınızda, dolu bir ders gününe benzer biçimde denemek, katalog değerinden daha doğru fikir verir.
Filoda kaç otomatik araç olmalı?
Yönetmelik “B” sınıfı programı için en az üç eğitim ve sınav aracı ister ve bir araca bir dönemde en fazla 12 kursiyer kaydedilmesine izin verir. Bu asgari sayının içinde otomatik ya da elektrikli aracın nasıl sayıldığı konusunda metinde ayrı bir hüküm görmedik; millî eğitim müdürlüğünüze sorun. Karar verirken şunlara bakın:
- Talep. Son birkaç dönemde kayıt masasında otomatik araç soranları not edin. Tahmine değil sayıya göre karar verin.
- Manuel kapasite. Otomatik araca tanımlı 12 kayıt hakkı yalnızca otomatik isteyen adaylarla dolabilir. Manuel talebiniz yüksekse araç boş kalabilir.
- Sınav günü. Otomatik adaylar otomatik araçla sınava girer; araç arızalanırsa yerine konacak aynı nitelikte araç bulmak manuel araca göre zor olabilir.
- Yedeklilik. Tek otomatik aracınız atölyeye girdiğinde o adayların dersleri bekler.
Bu hizmeti nasıl duyurmalı?
Otomatik araçla eğitim, adayın arama yaparken kullandığı açık bir ifadedir. Sitenizde bunun için ayrı ve dürüst bir bölüm bulunsun: hangi sınıfta otomatik araçla eğitim verdiğiniz, belgedeki kısıtın ne anlama geldiği, manuele geçişin nasıl olduğu. Google İşletme Profili’nizde hizmetler arasına ekleyin. Elektrikli aracınız varsa bunu üstünlük iddiasına çevirmeden, yalnızca bilgi olarak yazın. Elektrikli araç konularının e-sınava girmesini ilgili haberimizde aktarmıştık; adayların bu konudaki sorularına hazır olun. Site tarafı için sürücü kursu web sitesi sayfasına bakabilirsiniz.
kaynak olarak ekleyin