Psikoteknik Merkezi Dijital Tanıtım – Reklam Değil Bilgilendirme

Psikoteknik merkezi sahibiyle yapılan ilk toplantı, çoğu zaman aynı cümleyle başlıyor: “Sürücü kursları için ne yapıyorsanız bize de yapın.” Cevabımız net olmak zorunda, çünkü yapamıyoruz. Sürücü kursu bir eğitim kurumu; psikoteknik merkezi ise sağlık hizmeti sunan bir kuruluş. İkisinin tanıtım mevzuatı aynı değil ve arada kalan boşluk, iyi niyetli bir paylaşımın bile sorun yaratabileceği kadar geniş.

Bu yazıda önce çerçeveyi, sonra bu çerçevenin içinde gerçekten yapılabilecekleri anlatıyoruz. Amacımız korkutmak değil; hangi alanın serbest olduğunu görmek, çoğu merkezin sandığından fazla iş çıkarıyor.

Neden bu alanda “reklam” kelimesini kullanmıyoruz

Bu alanın çerçevesi 2025 sonunda yenilendi. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmeliğin son maddelerinden biri yürürlüğü yayım tarihine bağlıyor; yani metin 12 Kasım 2025 itibarıyla yürürlükte.

Aynı yönetmelik, 29/7/2023 tarihli ve 32263 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliği yürürlükten kaldırdı. Metinde ayrıca, kaldırılan yönetmeliğe yapılan atıfların yeni yönetmeliğe yapılmış sayılacağı düzenleniyor. Elinizde 2023 tarihli metne göre hazırlanmış bir site içeriği, sosyal medya kılavuzu ya da ajans sözleşmesi varsa dayanağı artık bu yeni metindir.

Kapsam maddesi kimin bu kurallara tabi olduğunu sayıyor: sağlık meslek mensupları, özel sağlık kuruluşları ve uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşları. Temel ilke ise açık: sağlık hizmet sunumunda örtülü veya açık reklam yapılması ve yaptırılması yasaktır. “Yaptırılması” kelimesi önemli; işi bir ajansa devretmek sorumluluğu devretmiyor.

Yönetmelik “reklam”ı da tanımlıyor: sağlık alanındaki özel sağlık tesisleri, sağlık hizmet sunumu veya tıp meslekleri ile bağlantılı olarak bir ürünü, hizmeti, kişiyi, kurumu veya kuruluşu ön plana çıkaran ve tanıtım ile bilgilendirmenin sınırını aşan her türlü faaliyet. Belirleyici olan “sınırı aşmak”. Ölçü de buradan çıkıyor: paylaşım bilgi mi veriyor, yoksa tercih mi ettiriyor?

Yönetmelik neyi “bilgilendirme” sayıyor?

Tanımlar maddesi sınırı sayarak çiziyor. Sağlık tesisleri için tanıtım ve bilgilendirme faaliyeti şunlardır: adres ve iletişim bilgileri, çalışma gün ve saatleri, hasta kabul edilen uzmanlık dalları, çalıştırılan sağlık meslek mensuplarının mesleki ve akademik unvanları, hizmet verilen sağlık alanıyla ilgili sağlığı koruyucu ve geliştirici nitelikteki bilgiler. Sağlık meslek mensupları için ise ana dal ve yan dal uzmanlıkları, akademik unvanları, hasta kabul ettikleri zaman ve mahal bilgisi ile yine sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgiler.

Liste kısa görünüyor ama bir psikoteknik merkezi sitesinin ihtiyaç duyduğu bilginin neredeyse tamamını karşılıyor. Sorun bilginin kendisinde değil, bilgiye eklenen vurguda başlıyor. Bir başka kural da şu: sağlık hizmet sunumuyla ilgili bilgilendirmeler yalnızca konusunda yetkili sağlık meslek mensupları tarafından yapılabilir. Yani merkezin sağlık içerikli metinleri ajansın ya da ofis personelinin inisiyatifiyle değil, yetkili meslek mensubunun kontrolünde hazırlanır. Sürücü Medya olarak psikoteknik içeriklerinde bu onay adımını süreçten çıkarmıyoruz; teklif metinlerimizde de “reklam kampanyası” değil, bilgilendirme ve görünürlük çalışması yazar.

Yönetmelik pratikte neyi yasaklıyor?

Metindeki yasaklar sayılı ve okunması zor değil. Merkezlerin dijitalde en sık takıldığı başlıklar şunlar:

• Tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde ücret, indirim, kampanya veya promosyon bilgilerine yer verilmesi. Bu, yeni metinde ayrı bir bent olarak yazılı.
• Sağlık hizmetinin özendirme, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine konu edilmesi.
• Yazılı, görsel, işitsel basın, sosyal medya platformları ve internet siteleri gibi mecralarda hasta veya yakınlarının teşekkür ya da memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam mahiyetinde paylaşım yapılması.
• Hastayı doğrudan veya dolaylı biçimde bir meslek mensubuna ya da kuruluşa yönlendiren içerik; genel sağlık kontrolü, sağlık taraması, danışmanlık ve bilgilendirme gibi sebeplerle belirli bir merkeze yönlendirme.
• Halkı yanıltan, yanlış yönlendiren ve diğer kuruluşlar aleyhine kendi hizmetini ön plana çıkaran anlatım; cihaz, ürün veya hizmetin diğerlerinden üstün olduğu algısını kuran, güveni kötüye kullanan ya da bilgi eksikliğini istismar eden ifadeler.
• Örtülü veya açık firma, ürün ya da marka tanıtımı yapılması ve bu amaçla internet bağlantısı verilmesi.
• Bilimsel terimlerin, araştırma sonuçlarının, alıntıların ve istatistiki verilerin gerçekte olduklarından farklı sonuç doğuracak biçimde sunulması.
• Kişilerin bilgi ve rızası olmaksızın aranması; mektup, kısa ileti, elektronik posta ve sosyal paylaşım araçlarıyla ileti gönderilerek tanıtım yapılması.

Buna bir de zorunluluk ekleniyor: internet sitelerindeki bilgilendirmenin son güncelleme tarihi ile site editörüne ulaşılabilecek iletişim bilgileri açıkça belirtilir. Çoğu merkez sitesinde eksik olan şey tam olarak bu ikisi.

Görsel içerik için ayrı bir madde var ve oldukça ayrıntılı: hastanın açık rızası, yönetmelik ekinde yer alan onam formu, hastanın görseli önceden görme hakkı, iznin her zaman ve şartsız geri çekilebilmesi, izin karşılığında ödeme, indirim veya hediye verilememesi, görselin sonradan teknolojik olarak değiştirilememesi, sponsorlu ya da ücret verilerek yayınlatılamaması. Yeni metinde dikkat çeken bir kural daha var: görsel içerikli paylaşımların yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılması zorunlu. Paylaşımların sağlık tesisinin veya ilgili meslek mensubunun kendisi tarafından yapılması gerekiyor; başkası paylaştı diye sorumluluk ortadan kalkmıyor.

Sorumluluk konusu zaten ayrıca yazılı: ilkelere aykırı tanıtım ve bilgilendirme yapanlar ile bunu paylaşanlar aynı derecede sorumlu. Yani “ajans yaptı” demek kimseyi kurtarmıyor.

Bu düzenleme psikoteknik merkezleri için ne anlama geliyor?

Psiko-teknik değerlendirme bir sağlık hizmetidir ve merkez, ruhsatlandırıldığı statü itibarıyla özel sağlık kuruluşu olarak bu yönetmeliğin kapsamına girer. Kendi merkezinizin hangi statüde ruhsatlı olduğunu ve bu yönetmeliğin size hangi başlıklarda uygulandığını İl Sağlık Müdürlüğü’nden teyit etmekte fayda var; aşağıdaki değerlendirme metinde yazanın psikoteknik pratiğine yansımasıdır, hukuki görüş değildir.

Pratik sonuçlar şöyle özetlenebilir. Birincisi, fiyat ve kampanya tartışması kapanıyor. Ücret, indirim, kampanya ve promosyon bilgisine tanıtım ve bilgilendirmede yer verilemediği için, “psikoteknik ücreti” başlıklı bir sayfa kurgusu ya da “ilk 50 kişiye özel” türü bir duyuru bu alanda kullanılmaz. Güncel bedel bilgisi danışana randevu sırasında doğrudan verilir.

İkincisi, danışan memnuniyeti üzerine kurulu tüm anlatım dışarıda kalıyor. Psikoteknikte zaten “başarı hikâyesi” diye bir şey yok; ölçüm bir uygunluk değerlendirmesi. Danışan videosu, teşekkür ekran görüntüsü, memnuniyet alıntısı gibi içerikler yönetmelikteki açık yasağın içine giriyor.

Üçüncüsü, sürücü kurslarıyla aynı reklam mantığı bu merkezlerde kurulamıyor. Bir sürücü kursu için kampanya duyurusu, fiyat vurgusu ve sponsorlu reklam olağan araçlarken psikoteknik merkezinde bunların karşılığı yok. Sağlık tarafı ile eğitim tarafı aynı grup çatısı altında olsa bile, sağlık hizmetine ilişkin sayfa ve hesapların ayrı bir disiplinle yönetilmesi gerekiyor.

Dördüncüsü, iyi haber: yönetmeliğin bilgilendirme saydığı alan psikoteknik danışanının aradığı şeyle neredeyse birebir örtüşüyor. Adres, çalışma saatleri, randevu, sürecin nasıl işlediği, hangi hâllerde istendiği, raporun nasıl sorgulandığı. Bunların hepsi serbest alanda.

Denetim, komisyon ve yaptırımlar

Yeni metin denetim tarafını da düzenliyor. Tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve il sağlık müdürlükleri tarafından basın ve yayın organları, sosyal medya platformları ve internet siteleri üzerinden düzenli olarak taranıyor. Yani denetim yalnızca şikâyete bağlı değil; resen tespit de açıkça yazılı. Bakanlık talimatı, resen tespit, ihbar veya şikâyet üzerine yürütülen denetimler Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelikteki usule göre, Sağlık Tesisleri Denetim ve İzleme Sistemi üzerinden yapılıyor.

Değerlendirme için illerde valilik onayıyla bir il değerlendirme komisyonu kuruluyor. Komisyon, il sağlık müdürlüğü bünyesinde ve sağlık hizmetleri başkanının başkanlığında, içinde kamuda görevli uzman hekimlerin, Ticaret İl Müdürlüğü temsilcisinin ve ilgili meslek kuruluşu temsilcisinin bulunduğu yedi üyeden oluşuyor. Komisyona sevk edilen bildirim dosyaları, sevk tarihinden itibaren en geç kırk beş gün içinde karara bağlanıyor. Dosyada denetim tutanağı, deliller, tarihleri ve URL adresleri görünen basılı örnek veya görseller ve hangi ifadenin hangi hükme aykırı olduğunu gösteren açıklamalar yer alıyor. Bu ayrıntı pratikte şu anlama geliyor: paylaşımlarınızın ekran görüntüsü ve adresi dosyaya giriyor, sonradan silmek tespiti ortadan kaldırmıyor.

Yaptırım tarafında metin birden çok yol sayıyor. Sağlık tesisleri için yönetmelik ekindeki idari yaptırım formunda belirtilen idari yaptırımlar uygulanıyor. Mesleğini serbest icra etmeyen sağlık meslek mensupları bakımından, hekim ve diş hekimi dışındakiler için Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilmek üzere Reklam Kuruluna, yani Ticaret Bakanlığı ya da Ticaret İl Müdürlüklerine bildirim yapılıyor. Yetkisiz, izinsiz veya ruhsatsız sağlık hizmeti sunumuna konu kişi ve kuruluşların tanıtım yaptığı tespit edilirse hem aynı bildirim yapılıyor hem de Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunuluyor. İnternet ve sosyal medya paylaşımlarında insan sağlığını tehlikeye düşüren ya da tanı ve tedavi sürecini engelleyen içerikler için 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi yoluna gidilebiliyor. Mahremiyet ve kişisel veri kurallarına aykırılıkta ise 6698 sayılı Kanun ve Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik hükümleri devreye giriyor.

Uygulanacak idari para cezasının tutarı ve kademesi yönetmeliğin ekindeki forma bağlı; bu yüzden burada rakam yazmıyoruz. Güncel formu ve size uygulanacak yaptırımı İl Sağlık Müdürlüğü’nden teyit edin.

Peki ne yapılabilir? Bilgilendirme içeriği

İşin sevindirici tarafı burası. Danışanın aradığı şeylerin neredeyse tamamı zaten bilgilendirme başlığı altında. Bir sürücü psikoteknik merkezini ararken şunu merak ediyor: buraya neden gitmem gerekiyor, yanımda ne götüreceğim, ne kadar sürecek, sonra ne olacak. Bunların hiçbiri reklam değil.

Merkez sitesinde güçlü bir bilgilendirme yapısı şu başlıklardan kurulur: psiko-teknik değerlendirmenin ne olduğu ve neyi ölçtüğü, hangi hâllerde arandığı, süreç adımları, raporun nasıl sorgulanacağı, sık sorulan sorular. Bunları yazarken kaynak göstermek de işinizi kolaylaştırır; mevzuat metni ve kurum sayfaları bilgilendirmenin dayanağıdır. Sürücü Medya’nın psikoteknik içerik çalışmalarının omurgası tam olarak budur.

Randevu, konum ve çalışma saatleri

Bunlar da yasak değil, tam tersine danışanın en çok ihtiyaç duyduğu bilgiler. Açık adres, harita, telefon, çalışma saatleri ve randevu talep formu; hepsi hizmete erişimi kolaylaştıran unsurlar. Randevu formunda kişisel veri toplanacaksa aydınlatma metni ve açık rıza düzeninin doğru kurulması gerekir.

Bir ayrıntı: yönetmelik, kişilerin bilgi ve rızası olmaksızın aranmasını ve e-posta ile sosyal paylaşım üzerinden reklam yapılmasını yasaklıyor. Bu nedenle “form dolduran herkese kampanya mesajı” gibi bir kurgu bu alanda kurulmaz. Form, randevu talebine cevap vermek içindir.

Yorumlar ve öncesi-sonrası anlatımının riski

Google İşletme Profili’ndeki yorumlar merkezlerin en çok soru sorduğu konu. Burada iki şeyi ayırmak gerekiyor. Kullanıcının kendi iradesiyle yazdığı bir yorumu engellemek mümkün değildir; ancak merkezin yorum toplamayı teşvik etmesi, yönlendirmesi ya da bu yorumları kendi sitesinde tanıtım unsuru gibi kullanması yönetmelikteki teşekkür ilanı ve reklam yasağı kapsamında değerlendirilebilecek bir alana girer.

Öncesi-sonrası anlatımı ise psikoteknikte zaten anlamsız. “Şu kadar danışanımız uygun sonuç aldı”, “ilk seferde tamamlayın” gibi ifadeler hem sonuç vaadi hem de üstünlük iddiası olarak okunur. Bu tür bir cümleyi sitenize koymamanın pratik faydası da var: sonucu farklı çıkan danışan için bu cümle doğrudan bir şikâyet gerekçesi hâline gelir.

Google İşletme Profili tarafı

Profil, konum bazlı görünürlüğün temeli. Google’ın işletmeyi Google’da temsil etme yönergelerinde işletme adı, adres, telefon, site ve çalışma saatlerinin gerçek dünyadaki karşılığıyla tutarlı olması, kategori seçiminin doğru yapılması ve açıklama alanında ilgisiz içerik kullanılmaması isteniyor. Yönergelere aykırı kullanım profilin askıya alınmasına kadar gidebiliyor.

Uygulamada en sık yapılan hata, işletme adına anahtar kelime eklemek. Merkezin tabelasındaki ad neyse profildeki ad da o olmalı. İkinci hata, kategori seçimini rastgele yapmak. Üçüncüsü, fotoğraf alanını boş bırakmak; oysa dış cephe, giriş ve bekleme alanı fotoğrafları danışanın yeri bulmasını kolaylaştıran, tanıtım iddiası taşımayan görsellerdir.

Google Ads ve Meta – sağlık kategorisindeki kısıtlar

Önce mevzuat tarafı. Yeni yönetmelik, sağlık tesislerinin ve meslek mensuplarının ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla sosyal medya platformlarında veya internet arama motorlarında kayıt yaptırabileceğini söylüyor. Yani kaydın kendisi serbest, parayla öne çıkma değil. Ayrıca arama motorlarında kullanılacak anahtar kelimelerin ve çıkan sonuç sayfasındaki bilgilerin de yönetmelikteki ilkelere aykırı olamayacağı yazılı; başlık ve açıklama metinlerinizin de aynı süzgeçten geçtiği anlamına geliyor bu.

Metinde bir de dar bir istisna var: sağlık tesisleri, açılış tarihini takip eden ilk bir ay süresince tüm platformlarda yönetmelik hükümlerine uygun olmak kaydıyla sponsorlu tanıtım ve bilgilendirme yapabiliyor. Bakanlıkça tıbben kabul edilen yeni tıp teknolojisi ve tıbbi yöntemlere ilişkin tanıtımlara da bu kapsamda izin verilebiliyor. Yeni açılan bir merkez için bu pencere gerçek ama dar; içeriğin yine yönetmeliğe uygun olması gerekiyor ve süre dolduğunda sponsorlu yayın kapanıyor.

Bir de platformların kendi kuralları devreye giriyor. Google’ın sağlık ve ilaçlar politikası, sağlık alanındaki reklamlar için ülkeye göre değişen kısıtlar ve bazı kategorilerde sertifikasyon ya da yerel düzenleyici onayı şartı tanımlıyor. Yani bir reklam hesabı açıp istediğiniz metni yayımlamak gibi bir durum yok; platform politikası ile ulusal mevzuat aynı anda geçerli.

Bu iki katmanın kesişimi, psikoteknik merkezleri için sürekli reklamı uygun olmayan bir kanal hâline getiriyor. Sürücü Medya olarak bu alanda reklam yönetimi satmıyoruz; bunun yerine kalıcı görünürlük kuruyoruz. Site ve içerik tarafını psikoteknik merkezi web sitesi, arama görünürlüğünü ise psikoteknik merkezi SEO sayfalarımızda anlattık.

Sosyal medyada sınır nerede?

Merkezlerin en çok tereddüt ettiği alan burası. Yönetmelik, sosyal paylaşım ve internet sitelerinde yapılan tanıtım ve bilgilendirmelerde aynı ilkelere uyulmasını zorunlu tutuyor ve bu ilkelere aykırı davrananlar ile paylaşanların aynı derecede sorumlu olduğunu söylüyor. Kişilerin bilgi ve rızası olmaksızın aranamayacağı; mektup, kısa ileti, elektronik posta ve sosyal paylaşım araçlarıyla ileti gönderilerek tanıtım yapılamayacağı da açıkça yazılı.

Görsel paylaşımlarda ise iki kural hesabın işleyişini doğrudan değiştiriyor. Görsel içerikli paylaşımların yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılması zorunlu tutuluyor; ayrıca bu paylaşımların sağlık tesisinin ya da ilgili meslek mensubunun kendisi tarafından yapılması gerekiyor. Sosyal medya hesabını dışarıdan yöneten bir merkezin bu iki noktayı yazılı bir iş akışına bağlaması gerekir.

Pratikte bu, şunları dışarıda bırakıyor: danışan videosu, memnuniyet paylaşımı, indirim duyurusu, sponsorlu içerik kurgusu. Geriye kalan alan ise hâlâ geniş. Süreci anlatan sade görseller, çalışma saati ve randevu bilgisi, mevzuat değişikliklerine ilişkin doğru ve kaynaklı bilgilendirme paylaşımları bu çerçevede yapılabilir. Ölçü basit: paylaşımın amacı bilgilendirmek mi, yoksa tercih ettirmek mi?

Site metinlerinde sık yapılan dil hataları

Sağlık dışı sektörlerde alışılmış bazı kalıplar, bu alanda doğrudan risk üretiyor. “Türkiye’nin en iyi merkezi”, “ilk seferde tamamlayın”, “uygun sonuç garantisi”, “yılın kampanyası” gibi ifadeler üstünlük iddiası, sonuç vaadi ya da özendirme kapsamına giriyor. Bunları metinden çıkarmak, sayfayı zayıflatmıyor; aksine danışanın gerçekten aradığı bilgiye yer açıyor.

Yerine konulacak dil de belli: “süreç şu adımlardan oluşur”, “yanınızda şu belgeler bulunmalı”, “randevu için şu saatlerde ulaşabilirsiniz”. Bu cümleler hem mevzuata uygun hem de arama sonuçlarında karşılığı olan cümleler.

Kalıcı görünürlük neden daha mantıklı?

Reklamın durduğu gün trafiğin bitmesi her sektörde geçerli bir gerçek. Tanıtımın mevzuatla sınırlandığı bir alanda ise bu daha da belirleyici hâle geliyor. Geriye kalan şey, birikimli bir yapı kurmak: doğru bilgilendirme içeriği, temiz site mimarisi, hızlı ve mobil uyumlu sayfalar, tutarlı işletme profili, doğru yapılandırılmış veri.

Bu yapı sadece Google aramasında değil, yapay zekâ yanıtlarında da işe yarıyor. Bir kullanıcı bir yapay zekâ aracına psikoteknik sürecini sorduğunda, doğru ve kaynaklı anlatan sayfalar önerilmeye daha yatkın oluyor. Sıralama ya da öneri konusunda garanti verilmez, biz de vermiyoruz; ama hedefin bu olduğunu söyleyebiliriz.

Kısa kontrol listesi

• Sitede fiyat, kampanya, indirim, hediye veya çekiliş yok.
• Üstünlük iddiası ve sonuç vaadi içeren cümle yok.
• Danışan yorumu ya da teşekkür ilanı izlenimi oluşturan içerik yok.
• Öncesi-sonrası karşılaştırması yok.
• Süreç, belgeler ve başvuru adımları sade ve doğru anlatılmış.
• Randevu, konum, çalışma saati ve iletişim bilgisi kolay bulunuyor.
• İşletme profilindeki ad, adres ve telefon tabelayla ve siteyle birebir aynı.
• Kişisel veri toplanan her formda aydınlatma ve rıza düzeni kurulmuş.
• Bilgilendirmenin son güncelleme tarihi ve site editörüne ulaşılacak iletişim bilgisi sayfada açıkça yazıyor.
• Görsel içerikli sosyal medya paylaşımları yorum, beğeni ve yeniden paylaşıma kapatılmış.
• Sosyal medya ve arama motoru kayıtları var, ancak ücretli sponsorlu ya da öne çıkarma kurgusu yok.
• Mevzuata dayanan her bilgi, dayandığı resmî kaynakla birlikte veriliyor.

Bu listeyi yılda bir kez elden geçirmek yeterli oluyor. Mevzuat değiştiğinde ya da sayfaya yeni bir metin eklendiğinde ise aynı gün kontrol etmekte fayda var; sorun çıkaran cümleler genellikle aceleyle eklenen tek bir paragraftan doğuyor.

Merkezinizin dijital yapısını bu çerçevede kurmak isterseniz bize ulaşabilir ya da talep formunu doldurabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinize ilişkin bağlayıcı değerlendirme için yürürlükteki yönetmelik metnine ve İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvurun.