Psiko-teknik değerlendirme iki ayrı yoldan zorunlu hâle gelir: meslek gereği periyodik olarak ve trafik ihlali sonrası sürücü belgesinin iadesi için. Karayolu Taşıma Yönetmeliği şoförlerin beş yılda bir psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren rapor almasını öngörür; 2918 sayılı Kanun’da ceza puanı, alkol, hız, kırmızı ışık ve diğer bazı ihlallerde psiko-teknik değerlendirme aranır.
Bu içerikte:
- Meslek gereği: şoförlerde beş yıllık rapor
- Ceza puanı: 2918 sayılı Kanun’un 118 inci maddesi
- Alkol ve uyuşturucu: 48 inci madde
- Hız ihlalleri: 51 inci madde
- Kırmızı ışık: 47 nci madde
- Diğer haller: ters yön, yarış, akrobatik hareketler
- Belge iadesinin tek şartı psikoteknik değil
- Sürücü adayları da psikotekniğe gönderilebilir mi?
- Doğrulayamadığımız için yazmadıklarımız
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Bu sorunun cevabı tek cümleyle verilemiyor, çünkü psikoteknik iki bambaşka kapıdan gündeme geliyor. Birinci kapı meslek: ticari araç kullanan şoför için bu, ehliyet cüzdanı kadar rutin bir evrak meselesi. İkinci kapı ise ihlal: belgesi geri alınmış bir sürücü için psikoteknik, belgesini geri alabilmenin şartlarından biri.
Aşağıdaki başlıklarda yalnızca resmî metinden doğrulayabildiğimiz halleri sıraladık. Sahada konuşulan ama kanunda karşılığını bulamadığımız hiçbir durumu buraya yazmadık; kendi dosyanız için mutlaka trafik tescil birimine veya yetkilendirilmiş merkeze danışın.
Meslek gereği – şoförlerde beş yıllık rapor
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin şoförlerde aranan nitelik ve şartları düzenleyen maddesinde şu ifade geçiyor: şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu, yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları. Yönetmelik 8 Ocak 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve metnine buradan ulaşılabiliyor.
Yani ticari taşımacılıkta çalışan sürücü için psikoteknik, bir ceza sonucu değil mesleğin periyodik bir şartı. Kurumsal filolarda bu takvimi insan kaynakları takip eder; küçük işletmelerde ise çoğu zaman raporun süresi dolduğunda fark edilir. Merkezlerin danışanlarına en çok yardımcı olduğu noktalardan biri de tam burası: sürenin ne zaman dolduğunu hatırlatmak.
SRC belgesinde 66 yaş düzenlemesi
29 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği değişikliğiyle yeni bir durum eklendi. Düzenlemeye göre 66 yaşından gün almış sürücülerin SRC türü mesleki yeterlilik belgeleri Bakanlık tarafından geçici olarak geçersiz hâle getiriliyor.
Bu sürücüler; ilgili kurumdan alacakları sürücü türü sağlık raporu ile psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren sağlık raporunu Bakanlığa sunduklarında belgeleri tekrar geçerli hâle geliyor. Belge, sunulan raporlardan geçerlilik süresi en yakın olanın süresini geçmeyecek şekilde açılıyor. Ayrıca 66 yaşından gün alacağı tarihin doksan gün öncesinden başvuru yapılabiliyor ve 66 yaşından gün almış kişilere ilk defa SRC belgesi düzenlenmiyor.
Ceza puanı – 2918 sayılı Kanun’un 118 inci maddesi
Kanunun ceza puanını düzenleyen maddesine göre trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi 2 ay süreyle geri alınıyor ve sürücü eğitime tabi tutuluyor. Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı dolduran sürücünün belgesi ise 4 ay süreyle geri alınıyor ve sürücü psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutuluyor. Muayene sonucunda sürücülük yapmasına engel hâli bulunmayanların belgeleri süresi sonunda iade ediliyor. Bir yıl içinde üç defa 100 puanı dolduranların belgeleri ise süresiz iptal ediliyor.
Alkol ve uyuşturucu – 48 inci madde
Alkollü araç kullanma nedeniyle son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgesi ikinci defa geri alınan sürücüler sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutuluyor. Üç veya daha fazla defa geri alınanlar ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutuluyor.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullandığı tespit edilen sürücülerin belgesi iptal ediliyor. Bu kişilerin yeniden sürücü belgesi alabilmeleri için kursa devam etmeleri, belgenin iptalinden itibaren en az beş yıl geçmiş olması, idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirmeden geçmeleri ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunu kursa ibraz etmeleri gerekiyor.
Hız ihlalleri – 51 inci madde
Kanunun hız sınırlarına uymayı düzenleyen maddesinde, hız sınırının belirli aralıkların üzerinde aşılması hâlinde her seferinde 30, 60 veya 90 gün süreyle sürücü belgesinin geri alınması öngörülüyor. Bu madde kapsamında son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde beşinci kez geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek belge almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade ediliyor.
Kırmızı ışık – 47 nci madde
Bu başlık 12 Şubat 2026 tarihli kanun değişikliğiyle ayrıntılandı. Kırmızı ışığa uyma kuralını ihlal ederek trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin belgeleri altmış gün süreyle geri alınıyor. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde bu kuralı üç defa ihlal edenin belgesi otuz gün, dört defa ihlal edenin altmış gün, beş defa ihlal edenin doksan gün süreyle geri alınıyor. Bu kapsamda geri alınan belgeler, süre sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek belge almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade ediliyor.
Aynı bir yıl içinde altı defa kırmızı ışık ihlali tespit edilenlerin belgeleri iptal ediliyor. Yeniden belge alabilmek için kursa devam etmek, iptalden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgeyi kursa ibraz etmek gerekiyor.
Diğer haller – ters yön, yarış, akrobatik hareketler
Aynı kanun değişikliğiyle psiko-teknik değerlendirme birkaç yeni başlıkta daha karşımıza çıkıyor. Kısa bir tablo hâlinde özetleyelim:
| Madde | Hâl | Aranan |
|---|---|---|
| 46 | Otoyolda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yolda ters istikamette sürme; trafikte saldırı amacıyla ısrarla takip | Psiko-teknik değerlendirme |
| 55 | Belirli geçiş üstünlüğü olan araçlara geçiş hakkı vermeme nedeniyle ikinci kez geri alma ve iptal | Psiko-teknik değerlendirme |
| 66 | Motosiklet ve benzeri araçlarda akrobatik hareketler | Psiko-teknik değerlendirme |
| 67 | El freni vb. yöntemlerle aracın ani olarak yönünü değiştirme | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| 70 | İzinsiz yarış yapma | Psiko-teknik değerlendirme |
Kanun metninin tamamı mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanıyor. Maddeler sık değiştiği için kendi dosyanıza bakarken güncel metni açmakta fayda var.
Belge iadesinin tek şartı psikoteknik değil
Kanun metnini okurken gözden kaçan bir ayrıntı var: psiko-teknik değerlendirme genellikle tek başına anılmıyor. Birçok maddede geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için, bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ayrıca şart koşuluyor. Yani ödenmemiş bir ceza kalmışsa, psikoteknik sonucunuz uygun çıksa bile belgeniz beklemeye devam eder.
İkinci ayrıntı, sürenin kendisi. Psikoteknik değerlendirme genellikle geri alma süresinin sonunda devreye giriyor; maddelerin çoğunda ifade “geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek” şeklinde. Bu yüzden süre dolmadan koşup rapor almak her zaman işi hızlandırmaz. Randevu planını yaparken kendi tescil kaydınızdaki tarihlere bakmak gerekiyor.
İkinci kez geri alma ve iptal mantığı
12 Şubat 2026 tarihli kanun değişikliğiyle birçok maddeye benzer bir yapı eklendi: son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde aynı madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların belgeleri iptal ediliyor. İptalden sonra yeniden belge alabilmek içinse sürücü kursuna devam etmek ve sınavlarda başarılı olarak sertifika almak gerekiyor.
Burada psikoteknik bir kez daha karşımıza çıkıyor. Kursa başlayabilmek için bile, ilgili maddedeki bekleme süresinin geçmiş olması, cezaların tahsil edilmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin kursa ibraz edilmesi isteniyor. Sürücü kursları açısından da önemli bir nokta bu: kayıt masasında bu belgenin istenmesi artık rutinin parçası.
Sürücü adayları da psikotekniğe gönderilebilir mi?
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sayfasında, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin sürücü belgesi alacakların sağlık muayenelerine ait esasları düzenleyen maddesi gereğince gerekli görülen hallerde sürücü adaylarının psiko-teknik değerlendirmeye tabi tutulabildiği belirtiliyor. Buradaki ifade “tabi tutulabilir” şeklinde; yani her aday için otomatik bir zorunluluk değil, hekimin gerekli gördüğü hâllere bağlı bir uygulama. Aday tarafındaki sağlık raporu ile psikoteknik arasındaki farkı ayrı bir yazıda karşılaştırdık.
Doğrulayamadığımız için yazmadıklarımız
Sahada sıkça duyulan bazı başlıkları bilerek dışarıda bıraktık. Ölümlü kazaya asli kusurlu sebebiyet, belirli meslek gruplarına özel iç düzenlemeler ve bazı kurumların kendi personel seçim uygulamaları, kanunda psiko-teknik şartına doğrudan bağlanmış hâller olarak elimizdeki metinlerde doğrulanamadı. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sayfası, yasal zorunluluk olmadığı hâlde bazı kamu kurumları ve özel şirketlerin psiko-teknik sonuçlarını dikkate alarak sürücü seçtiğini de not ediyor; bu, kanuni bir zorunluluk değil işveren tercihidir.
Aynı şekilde “şu kadar ceza yiyen otomatik psikotekniğe gider” gibi kestirme formüller de yazmadık. Kanun, ihlalin türüne ve tekrarına göre farklı eşikler tanımlıyor ve bu eşikler son yıllarda birkaç kez değişti. Kendi dosyanız için tek bağlayıcı kaynak, trafik tescil kaydınıza işlenmiş madde ve süredir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kendi durumunuza ilişkin bağlayıcı bilgi için trafik tescil birimine, yetkilendirilmiş psikoteknik merkezine veya hukuki danışmanınıza başvurun.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin