Sahada beko loder diye bilinen makinenin resmî adı kazıcı yükleyici. Talim ve Terbiye Kurulu, Kazıcı Yükleyici (Beko Loder) Operatörü Kurs Programını 2020 yılında ekskavatör, greyder, dozer, kule vinç ve mobil vinç programlarıyla birlikte kabul etti. Program 60 ders saatinden oluşuyor ve kazı, yükleme, kanal açma ile dolgu işlemlerini birlikte ele alıyor.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Beko loder operatörlüğü nedir?
Beko loder, iki makinenin işini tek gövdede yapan bir makine: önde yükleyici kepçe, arkada kazıcı kol. Belediyelerin altyapı çalışmalarında, köy yollarında, küçük ölçekli inşaatlarda en çok görülen iş makinelerinden biri. Çok yönlü olduğu için operatörün de iki ayrı çalışma mantığına hâkim olması gerekiyor.
Programın amaçlarında kursiyerin iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite önlemlerini uygulaması, iş makinesi türlerini ve kullanım alanlarını kavraması, makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatını bilmesi, meslek etiğine uygun çalışması, mesleki gelişim faaliyetlerine katılması, kazıcı yükleyicinin hazırlıklarını ve genel kontrollerini yapması, çekici ile veya yürüterek nakil işlemlerini gerçekleştirmesi, kazı, yükleme, kanal açma ve dolgu işlemlerini yapması ve makineyi park etme ya da depolama işlemlerini gerçekleştirmesi sayılmış.
Kimler katılabilir?
Programın kayıt kabul şartları: bu kurs programı 19 yaşından gün almış, en az ilkokul ve/veya ilköğretim düzeyinde eğitimini tamamlamış ve Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları ile İlgili Yönergesinde belirtilen şartları taşıyan bireyler için hazırlanmıştır.
Yönergedeki ek şartları ve kayıt belgelerini kurumdan öğrenin. Tarım, belediye hizmetleri ve küçük inşaat işlerinde çalışan pek çok kişi makineyi yıllardır kullanıyor ama belgesi yok; bu durum hem iş güvenliği hem de olası bir kazada sorumluluk açısından risk taşıyor.
Üniteler ve süre
Program günde en fazla 6 ders saati olarak uygulanıyor.
| Eğitim türü | Süre |
|---|---|
| Teorik eğitim | 36 ders saati |
| Araç başı grup uygulamalı eğitim | 18 ders saati |
| Araç üzeri (bireysel) uygulamalı eğitim | 6 ders saati |
| Toplam | 60 ders saati |
Ünite başlıkları:
- İş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite önlemleri
- İş makinesi türleri ve kullanım alanları
- Makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatı
- Meslek etiği ve mesleki gelişim faaliyetleri
- İşe hazırlık
- Kazıcı yükleyicinin genel kontrolleri
- Kazıcı yükleyiciyi nakletme
- Kazı, yükleme, kanal açma ve dolgu işlemleri
- Makineyi park etme ve depolama
İşe hazırlık ünitesinde ilgili amirden yapılacak işle ilgili sözlü ya da yazılı bilgi almak, genel kontroller ünitesinde tüm sistem ve ekipmanların sıvı seviye kontrollerini yapmak, kazı ünitesinde kepçe kesme ağzının malzemeye en iyi şekilde girmesini sağlamak gibi kazanımlar yer alıyor.
G sınıfı sürücü belgesi ve muafiyet
Programın uygulama açıklamalarında yer alan hüküm: operatörlük belgesi ya da G sınıfı sürücü belgesine sahip kursiyerler, teorik eğitim kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği, iş makinesi türleri ve kullanım alanları, makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatı, meslek etiği ve mesleki gelişim konularından muaf tutuluyor.
Beko lodere özgü üniteler ve uygulama muafiyet kapsamında değil. Programda G sınıfı sürücü belgesine ilişkin başka bir hüküm bulunmuyor; makinenin kara yolunda kullanımına dair güncel belge şartını ilgili mevzuattan ve kurumlardan teyit edin.
İş güvenliği
Beko loderde iki ayrı risk alanı var. Kazıcı kolla çalışırken makinenin ayakları açık ve sabit olmalı; kazı kenarındaki göçük ve yer altı hatları ayrı tehlike. Yükleyici kepçeyle çalışırken ise yük yukarıdayken yapılan manevra ve eğimli zemin devrilme riskini artırıyor.
Program, eğitim süresince iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tehlike ve risklerin giderilmesi için gerekli önlemlerin eğitici ve kurum tarafından alınmasını şart koşuyor. Kişisel koruyucu donanım, çalışma alanı kontrolü ve günlük makine kontrolü, eğitimin başından sonuna kadar tekrarlanan başlıklar.
Kursa hazırlık ve belgenin kullanımı
Beko loder kursuna gelenlerin önemli bölümü makineyi daha önce kullanmış kişiler. Bu bir avantaj ama bir risk de taşıyor: sahada öğrenilen kestirmeler sınavda ve denetimde hata sayılıyor. Destek ayaklarını açmadan kazıcı kolla çalışmak, kepçeyi yüksekte taşıyarak yol almak, nakil öncesi kontrolleri atlamak en sık düzeltilen alışkanlıklar.
Teorik tarafa da zaman ayırın. 36 ders saatlik teorik bölümde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, makine nakil ve trafik güvenliği kuralları, meslek etiği gibi sahada pek konuşulmayan başlıklar var ve sınavda bunlardan da soru geliyor.
Belgeyi aldıktan sonra aslını saklayın, işverene onaylı örneğini verin. Başka bir iş makinesi için eğitim almak isterseniz, programa göre operatörlük belgesine sahip kursiyerler ortak teorik konulardan muaf tutulduğu için ikinci eğitim daha kısa sürer.
Eğiticide aranan nitelikler
Programın eğiticinin nitelikleri bölümüne göre, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları ile İlgili Yönergesinde belirtilen şartları taşıyan kişiler eğitici olarak görev alabiliyor.
Uygulama açıklamalarına göre eğitici önce kendisi uygulamayı yapıyor, kursiyerler gözlemliyor; ardından eğiticiyi model alan kursiyerler bireysel uygulama yapıyor ve hatalar yerinde düzeltiliyor. Beko loderde hem kazıcı kol hem kepçe uygulaması olduğu için bireysel sürenin iki tarafa dengeli dağıtılması önemli.
Sınav, belge ve belgenin kullanımı
Kurs programının sonunda, İş Makineleri Sürücü Eğitim Yönergesi çerçevesinde teorik ve uygulamalı sınav yapılıyor. Program metnine göre bu sınavlarda başarılı olan kursiyerlere Kurs Bitirme Belgesi düzenleniyor; belgelendirme bölümü de başarılı adaylara Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü mevzuat hükümlerine uygun belge düzenleneceğini söylüyor.
Belge, iş başvurusunda, belediye ya da taşeron firmalardaki görevlendirmede eğitimin resmî kanıtı olarak kullanılıyor. Belgenin sorgulanması ve geçerlilik koşulları hakkında güncel bilgiyi düzenleyen kurumdan alın.
Doğru kurum ve kayıt
Beko loder operatörlük eğitimi yalnızca Millî Eğitim Bakanlığınca iş makinesi sürücü eğitimi için yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; iş makinesi yetkisi yoksa operatörlük kaydı yapamaz. Psikoteknik merkezi kurs kaydı yapamaz.
Kurumun yetkisini MEB kurum listesinden kontrol edin. Yalnızca yükleme yapacaksanız loder programı, ağırlıklı olarak kazı yapacaksanız ekskavatör programı da gündeme gelebilir. Tüm programların haritası bu yazıda.
Ücret
Kurs ücretinin alt sınırı her il için valilik ve il millî eğitim müdürlüğü bünyesinde oluşturulan taban ücret komisyonu tarafından belirlenir. Bu sayfada rakam vermiyoruz.
Bölgenizdeki yetkili kursları arayın; teorik ders, uygulama saatleri, sınav ve belge işlemlerinin fiyata dâhil olup olmadığını sorun. Önceki operatörlük belgeniz ya da G sınıfı sürücü belgeniz varsa bunu kayıt sırasında belirtin.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.