Dış Kanamalarda İlk Yardım ve Turnike Uygulaması

Turnike ilk çare değildir

Filmlerde kanayan bir kola hemen kemer bağlanır. Gerçekte ise dış kanamada ilk yöntem çok daha sade: temiz bir bez ve doğrudan bası. Turnike, bu yöntem yetmediğinde ya da özel durumlarda başvurulan bir uygulamadır. Millî Eğitim Bakanlığı İlk Yardım kanalında yayımlanan bu video, dış kanamalarda ilk yardımı ve turnike uygulamasını birlikte ele alıyor.

Doğrudan bası

MEB anlatımında sıra şöyledir: ilk yardımcı kendini tanıtır ve hastayı sakinleştirir, hasta sırtüstü yatırılır, yaşam bulguları değerlendirilir ve 112 aranır. Kanayan yere temiz bir bezle bastırılır. Kanama devam ederse ilk bez kaldırılmadan üzerine ikinci bez eklenir. Türk Kızılay anlatımında basının en az 5 dakika kesintisiz sürdürülmesi gerektiği ve gerekirse gazlı bez üzerine basınçlı bandaj yapılabileceği belirtilir. Hasta örtülerek sıcak tutulur.

Turnike ne zaman gündeme gelir?

MEB sayfasında turnikenin gündeme geldiği durumlar arasında uzuv kopması, basının yeterli olmaması, yaralının taşınacak olması ve çok sayıda yaralı varken tek ilk yardımcı bulunması sayılır. Kızılay anlatımında da turnike, doğrudan basının başarısız olduğu ciddi kol ve bacak kanamaları için anlatılır.

Turnikede değişmeyen kurallar

• İp, tel gibi ince ve kesici malzeme asla kullanılmaz; geniş ve esnemeyen bir sargı tercih edilir.
• Sargı, içinden geçirilen sert bir çubukla kanama durana kadar döndürülür, daha fazla sıkılmaz.
• Uygulama saati not edilir ve yaralının üzerine bırakılır.
• Turnike bölgesinin üzeri örtülmez, görünür kalır.

Kurum materyallerinde farklılaşan noktalar

Burada dürüst olmak gerekiyor. MEB’in ilk yardım sayfasında turnikenin uzun süreli kanamalarda belli aralıklarla gevşetilmesinden ve kanayan bölgenin yukarı kaldırılmasından söz edilir. Türk Kızılay’ın güncel yetişkin ilk yardım sayfasında ise turnikenin sağlık ekibi gelene kadar açılmaması ya da gevşetilmemesi, kanayan uzvun yukarı kaldırılmaması gerektiği yazar. İlk yardım kılavuzları zaman içinde güncellenir. Bu iki konuda videodaki ve sertifikalı eğitimde size öğretilen güncel uygulamayı esas alın, eğitmeninize mutlaka sorun.

Yapılmaması gerekenler

• Yarayı sık sık açıp kontrol etmek.
• Kanla ıslanmış ilk bezi kaldırmak.
• Yaralıya yiyecek ya da içecek vermek.
• Turnike saatini not etmemek.

Kızılay spotuyla birlikte

Türk Kızılay’ın kamu spotu olarak yayımladığı dış kanamalarda ilk yardım videosu aynı konunun kısa bir özetidir. Kopma yaralanmaları için uzuv kopmasında ilk yardım sayfasına bakabilirsiniz.

İlk Yardım Bilgisi dersi

Trafik kazalarında dış kanama en sık karşılaşılan durumlardandır ve ehliyet kursunun İlk Yardım Bilgisi dersinde ayrıntılı işlenir. Tekrar için çıkmış sorular sayfasını kullanabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.