Uzuv Kopmasında İlk Yardım – Kanama Kontrolü ve Parçanın Korunması

İki ayrı görev, aynı anda

Sanayide bir makine, bahçede bir el aleti ya da bir trafik kazası... Uzuv kopması görenin de dengesini sarsan bir yaralanmadır. Böyle bir anda ilk yardımcının iki işi vardır: yaralının hayatını tehdit eden kanamayı durdurmak ve kopan parçayı sağlık ekibine uygun şekilde ulaştırmak. Sıralama önemlidir; önce yaralı. Millî Eğitim Bakanlığı İlk Yardım kanalında yayımlanan bu kısa video uzuv kopmasında ilk yardımı konu alıyor. Açıklama alanı boş olduğu için anlatımımızı Bakanlığın ilk yardım sayfasındaki bilgilere dayandırıyoruz.

Önce güvenlik ve 112

Kazaya yol açan makine hâlâ çalışıyorsa durdurulur, elektrik bağlantısı kesilir. Yaralıya yaklaşmak sizin için güvenliyse yanına gidilir, kendinizi tanıtıp sakinleştirmeye çalışılır. 112 aranır ya da aratılır; telefonda uzuv kopması olduğu açıkça söylenir.

Kanamanın kontrolü

Kopma bölgesindeki kanama temiz bir bezle doğrudan bastırılarak kontrol altına alınmaya çalışılır. MEB anlatımında uzuv kopması, turnike uygulamasının gündeme geldiği durumlar arasında sayılır. Turnike yalnızca eğitimde öğretildiği şekilde, esnemeyen ve kesici olmayan geniş bir malzemeyle uygulanır; ip ya da tel kullanılmaz, uygulama saati not edilir ve bölge örtülmez. Ayrıntılar için dış kanamalarda ilk yardım ve turnike sayfasına bakabilirsiniz.

Yaralı sırtüstü yatırılır, üzeri örtülerek ısı kaybı önlenir ve şok belirtileri yönünden izlenir.

Kopan parça ne yapılır?

Bakanlığın ilk yardım sayfasında kopan parça için şu yöntem anlatılır:

1. Parça temiz ve su geçirmez bir torbaya konur, torbanın ağzı kapatılır.
2. Bu torba, 1 ölçek suya 2 ölçek buz konmuş ikinci bir torbaya yerleştirilir.
3. Parça, yaralıyla aynı araçla sağlık kuruluşuna gönderilir.

Çift torba yöntemi, parçanın buzla ya da suyla doğrudan temas etmesini önler. Yanınızda yardım edebilecek biri varsa kanamayla siz ilgilenirken parçayı onun hazırlaması zaman kazandırır. Malzeme bulamazsanız 112 görevlisine durumu anlatın ve yönlendirmesine uyun; asıl öncelik her zaman yaralının kanamasının, bilincinin ve solunumunun kontrolüdür.

Yapılmaması gerekenler

• Kopan parçayı doğrudan buzun ya da suyun içine koymak.
• Parçayı yıkamaya, üzerine bir şey sürmeye çalışmak.
• Kanamayla uğraşırken yaralının solunum ve bilincini kontrol etmeyi unutmak.
• Yaralıya yiyecek ya da içecek vermek.

Sürücü adayı için

Trafik kazalarında sıkışma ve ağır ekstremite yaralanmaları görülebilir. Sürücü kursundaki İlk Yardım Bilgisi dersinde kanamalar ve turnike, üzerinde durulan konulardandır. Bilginizi pekiştirmek için çıkmış sorular sayfasına, diğer ilk yardım videoları için eğitim videoları listesine göz atabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.