Video kaynağı: Türk Kızılay (YouTube) · Yayın: 15.01.2015. Video ilgili kanaldan gömülüdür; metin Sürücü Medya editörleri tarafından adaylar için hazırlanmıştır.
Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 15 saniyelik video, ön kol kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiği sorusunu konu alır. Sayfada ön kolun yapısına bağlı olarak tespitin neden hem el bileğini hem dirseği kapsadığını ve tespit sonrası nelerin kontrol edildiğini anlattık.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Düşerken yere uzanan el, yine
Ön kol, el bileği ile dirsek arasındaki bölgedir. Düşerken refleksle yere uzatılan el, kuvveti doğrudan bu bölgeye iletir. Bu yüzden ön kol kırıkları çocuklarda oyun parkında, yetişkinlerde kaygan zeminde ya da iki tekerlekli araç kazalarında sık görülür. Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 15 saniyelik video, açıklamasındaki soruyla ön kol kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiğini konu alıyor. Bu kadar kısa bir video yalnızca temel görüntüyü sunabildiği için aşağıda genel çerçeveyi açtık.
Belirtiler ve ayrım
MEB’in ilk yardım anlatımında kırık belirtileri arasında hareketle artan ağrı, şekil bozukluğu, hareket kaybı, şişlik ve morarma sayılır. Ön kolda belirgin bir eğrilik ya da basamak görüntüsü olabilir. El bileğine yakın kırıklar burkulmayla karışabilir; bu ayrımı ve burkulmadaki yaklaşımı MEB’in el bileği burkulması sayfasında anlattık. Şüphe hâlinde kırık varmış gibi davranılır.
Tespitin mantığı – iki eklem kuralı
MEB anlatımında tespit malzemesinin kırığın altındaki ve üstündeki eklemleri de içine alması gerektiği belirtilir. Ön kol için bu, tespitin el bileğini ve dirseği birlikte kapsaması anlamına gelir. Aksi hâlde eklemler hareket ettikçe kırık uçlar da oynar.
Genel adımlar şöyle özetlenebilir:
- Hayati durumlar kontrol edilir; kişi sakinleştirilir.
- Yüzük, bilezik, saat şişlik başlamadan çıkarılır.
- Kol bulunduğu şekilde, düzeltilmeye çalışılmadan desteklenir.
- Tahta, karton, rulo yapılmış dergi gibi sert bir malzemeyle el bileği ve dirseği kapsayan tespit yapılır; üçgen sargıyla kol desteklenebilir.
- Parmaklar görünür bırakılır.
- Açık kırık varsa yara temiz bir bezle kapatılır.
- 112’ye haber verilir ya da kişi uygun şekilde sağlık kuruluşuna ulaştırılır.
Tespit malzemesinin nasıl yastıklanacağı ve sargının nasıl sarılacağı için videodaki ve sertifikalı eğitimdeki uygulamayı izleyin.
Tespitten sonra
MEB anlatımında tespit sonrası nabzın, rengin ve ısının sık kontrol edilmesi önerilir. Parmaklarda morarma, soğukluk, uyuşma ya da karıncalanma sargının dolaşımı engellediğini gösterebilir ve sargı gevşetilmelidir.
Yapılmaması gerekenler
- Eğri görünen kolu düzeltmeye çalışmak.
- Dışarı çıkan kemik ucunu içeri itmek.
- Sargıyı parmakları da kapatacak şekilde sarmak.
- Kişiyi kolunu kullanmaya zorlamak.
Kolun diğer bölgeleri
Dirsek ve üst kol için Kızılay’ın dirsek kırığında ve üst kol kırığında ilk yardım sayfalarına bakabilirsiniz. Genel çerçeve için kol kırıklarında ilk yardım spotu da var.
İlk Yardım Bilgisi dersi
Ehliyet kursundaki İlk Yardım Bilgisi dersinde kırıklarda “altındaki ve üstündeki eklemi kapsayan tespit” ilkesi önemli bir yer tutar. Tekrar için çıkmış sorular sayfasını kullanabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.
