Video kaynağı: Türk Kızılay (YouTube) · Yayın: 15.01.2015. Video ilgili kanaldan gömülüdür; metin Sürücü Medya editörleri tarafından adaylar için hazırlanmıştır.
Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 15 saniyelik video, dirsek kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiği sorusunu konu alır. Dirsek bir eklem olduğu için bu sayfada “bulunduğu şekilde tespit” ilkesinin burada neden özellikle önemli olduğunu ve el ile parmakların neden yakından izlendiğini anlattık.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Kırık bir eklemin içinde olunca
Kol kırıklarının çoğunda kırık iki eklemin arasındaki kemik gövdesindedir. Dirsek kırığında ise yaralanma doğrudan eklemin kendisini ilgilendirir. Bu durum iki şeyi değiştirir: kolu bükmek ya da düzeltmek çok daha riskli hâle gelir ve eklem çevresindeki damar ile sinirler kırık uçlara çok yakındır. Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 15 saniyelik video, dirsek kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiğini konu alıyor. Kısa videonun temel görüntüsünü, aşağıda resmî ilk yardım ilkeleriyle tamamlıyoruz.
Dirsek hangi açıdaysa o açıda
MEB’in ilk yardım anlatımında yaralı bölgenin nasıl bulunduysa öyle tespit edilmesi, düzeltilmeye çalışılmaması gerektiği vurgulanır. Dirsekte bu ilke şu anlama gelir: kişinin dirseği bükülü duruyorsa bükülü, düz duruyorsa düz hâliyle desteklenir. “Düz dursun, daha kolay sararız” diye dirseği açmaya ya da “askıya girsin” diye bükmeye çalışmak kırık uçları hareket ettirebilir.
Genel ilk yardım adımları
- Olay yeri güvenliği sağlanır, hayati durumlar kontrol edilir.
- Kişi sakinleştirilir, kolunu nasıl tutuyorsa öyle kalmasına yardım edilir.
- Yüzük, bilezik, saat şişlik başlamadan çıkarılır.
- Dirsek bulunduğu açıda, üst kol ve ön kolu birlikte destekleyecek şekilde sabitlenir.
- Parmaklar görünür bırakılır.
- Açık kırık varsa yara temiz bir bezle kapatılır.
- Kişi ısıtılır ve 112’ye haber verilir.
Bükülü ya da düz bir dirseğin hangi malzemeyle, nasıl sabitleneceği eğitimde farklı tekniklerle gösterilir. Bu nedenle videodaki ve sertifikalı eğitimdeki uygulamayı izleyin.
Eli ve parmakları izlemek
MEB anlatımında tespit sonrası nabız, renk ve ısının sık kontrol edilmesi önerilir. Dirsek kırığında bu kontrol özellikle önemlidir. Elde soğukluk, solukluk ya da morarma, parmaklarda uyuşma, karıncalanma ya da hareket ettirememe fark ederseniz durumu 112 görevlisine ve sağlık ekibine mutlaka bildirin. Sargı sıkıysa gevşetin; ama dirseğin açısını değiştirmeye çalışmayın.
Yapılmaması gerekenler
- Dirseği bükmeye ya da düzeltmeye çalışmak.
- Kişiye kolunu kaldırmasını, yumruk yapmasını ya da ağırlık taşımasını söylemek.
- Parmakları sargının içinde bırakmak.
- Kişiye yiyecek ya da içecek vermek.
Çocuklarda sık görülür
Oyun parkında, ağaçtan ya da yüksek bir yerden düşen çocuklarda dirsek yaralanmaları sık görülür. Çocuk ağlarken kolunu göstermek istemeyebilir; zorlamadan, bulunduğu hâliyle desteklemek ve sağlık kuruluşuna ulaştırmak en doğrusudur.
Kolun diğer bölgeleri
Dirseğin üstü ve altı için Kızılay’ın üst kol kırığında ve ön kol kırığında ilk yardım sayfalarına, genel çerçeve için kol kırıklarında ilk yardım spotuna bakabilirsiniz. Ehliyet kursundaki İlk Yardım Bilgisi dersinde kırık ve çıkıklar birlikte işlenir; tekrar için çıkmış sorular sayfası elinizin altında.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.
