El Bileği Burkulmasında İlk Yardım – Tespit ve Dikkat Edilecekler

Düşerken yere uzanan el

İnsan düşerken refleksle elini uzatır. Kaygan bir merdiven, buzlu bir kaldırım ya da basketbol sahasında bir çarpışma sonrası el bileğinin aniden ağrıması bu yüzden çok sık görülür. Millî Eğitim Bakanlığı İlk Yardım kanalında yayımlanan bu video el bileği burkulmasında ilk yardımı konu alıyor. Aynı kanalın ayak bileği burkulması videosu da var; ikisinde mantık aynı, bandajlama ve kullanılan pozisyon farklı.

Burkulma nedir, nasıl anlaşılır?

Burkulma, eklemi çevreleyen bağ dokunun zorlanması ya da zedelenmesidir. Genel olarak eklem çevresinde ağrı, şişlik, hareketle artan hassasiyet ve bazen morarma görülür. Buradaki zorluk şudur: el bileğinde kırık da benzer belirtiler verebilir. Olay yerinde ikisini kesin olarak ayırmak ilk yardımcının işi değildir. MEB anlatımında kırığın belirtileri arasında hareketle artan ağrı, şekil bozukluğu ve hareket kaybı sayılır. Bu bulgulardan biri varsa ya da emin değilseniz bölgeyi kırık varmış gibi hareketsiz tutmak ve sağlık kuruluşuna başvurmak en güvenli yoldur.

MEB anlatımındaki temel adımlar

Bakanlığın ilk yardım sayfasında burkulma için şu genel çerçeve verilir: bölgeye sıkıştırıcı bir bandaj uygulanır, şişliği azaltmak için bölge yukarıda tutulur, hareket engellenir ve tıbbi yardım istenir. Bandajın ne kadar sıkı sarılacağı ve el bileğinde nasıl döneceği görerek öğrenilecek bir beceridir; bu nedenle videodaki ve sertifikalı eğitimdeki uygulamayı izleyin.

Dikkat edilecekler

• Yüzük, bilezik ve saat şişlik artmadan çıkarılmalıdır; MEB kırık anlatımında da takıların çıkarılması önerilir.
• Sargı sonrası parmakların rengi, ısısı ve hissi kontrol edilmelidir. Morarma, soğukluk ya da uyuşma sargının fazla sıkı olduğunu gösterebilir.
• Parmaklar sargının dışında, görünür bırakılır.

Yaralanma bir trafik kazasında ya da yüksekten düşme sonucu olduysa önce olay yerinin güvenliği sağlanır ve 112 aranır; el bileğiyle uğraşmadan önce başka, daha ciddi bir yaralanma olup olmadığına bakılır.

Yapılmaması gerekenler

Burkulan eklemi ovmak, “yerine oturtmak” için çekiştirmek ya da ağrıya rağmen kullanmaya devam etmek sorunu büyütebilir. Şekil bozukluğu olan bir eklemi düzeltmeye çalışmak kesinlikle önerilmez; MEB anlatımında çıkık ve kırıkların bulunduğu şekilde tespit edildiği vurgulanır. Kırık ihtimali taşıyan yaralanmalarda Türk Kızılay’ın ön kol kırığında ilk yardım videosuna da göz atabilirsiniz.

Neden bir sürücü adayı bunu bilmeli?

Burkulma, trafik kazalarından spor alanlarına kadar en sık karşılaşılan yaralanmalardan biridir. Sürücü kursunun İlk Yardım Bilgisi dersinde kırık, çıkık ve burkulmalar bir arada işlenir. Belirtileri ve genel tespit ilkelerini tekrar etmek için çıkmış sorular sayfasından yararlanabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.