Bilinç bozukluğu, kişinin çevresini algılama ve uyaranlara yanıt verme yeteneğinin azalması ya da tamamen kaybolmasıdır. Bilinci kapalı ancak normal nefes alan kişi 112 aranarak koma (derlenme) pozisyonuna getirilir ve ağızdan hiçbir şey verilmez. Havale geçiren kişi zorla tutulmaz, ağzına bir şey sokulmaz; çevresi güvenli hâle getirilir ve nöbet bitince yan yatırılır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Bilinç bozukluğu nedir?
Bilinç, kişinin kendisinin ve çevresinin farkında olması, seslenmeye ve dokunmaya uygun yanıt verebilmesidir. Kafa travmaları, şok, zehirlenmeler, kan şekeri düzensizlikleri, inme veya havale gibi pek çok neden bilincin bulanıklaşmasına ya da tamamen kaybolmasına yol açabilir. Sürücü TV'nin bu kısa videosu, İlk Yardım Bilgisi dersinin bilinç bozukluklarında ilk yardım konusunu iki başlıkta ele alıyor. Bilinç düzeyi, ilk yardımcının yaralıyı değerlendirirken kontrol ettiği ilk ve en önemli bulgulardan biridir; bu yüzden konu hem sınavda hem de gerçek hayatta büyük önem taşır.
Bilinç kaybında yapılacaklar
Videonun 00:19 bölümünde bilinç bozukluğu ve bilinç kaybı anlatılıyor. Genel ilk yardım yaklaşımı şu adımlardan oluşur:
- Olay yerinin sizin ve yaralı için güvenli olduğundan emin olun.
- Kişinin omuzlarına hafifçe dokunarak ve yüksek sesle seslenerek bilincini kontrol edin.
- Yanıt yoksa 112'yi arayın ya da çevredeki birinden aramasını isteyin.
- Baş-çene pozisyonuyla hava yolunu açın ve bakarak, dinleyerek, hissederek solunumu değerlendirin.
- Normal solunum varsa ve omurga yaralanması şüphesi yoksa kişiyi koma (derlenme) pozisyonuna getirin.
- Normal solunum yoksa temel yaşam desteğine başlayın.
- Yardım gelene kadar solunumu düzenli aralıklarla kontrol edin ve kişiyi üşümeye karşı örtün.
Bilinci kapalı kişiye ağızdan su, yiyecek veya ilaç verilmez; hava yoluna kaçarak boğulmaya neden olabilir. Koma pozisyonu, dilin geriye kaçmasını ve kusmuğun solunum yolunu tıkamasını önlemeye yardımcı olur.
Havale (nöbet) nedir, nasıl yardım edilir?
01:04 bölümünde havale konusu işleniyor. Havale, beyindeki anormal elektriksel etkinlik sonucu ortaya çıkan, istemsiz kasılmalar ve bilinç kaybıyla seyredebilen bir durumdur. Epilepsi, yüksek ateş (özellikle çocuklarda) veya kafa travması gibi nedenlere bağlı olabilir.
- Kişinin çevresindeki sert ve tehlikeli eşyaları kaldırın.
- Başının altına yumuşak bir şey koyarak başını darbelerden koruyun.
- Kasılmaları durdurmak için kişiyi zorla tutmaya çalışmayın.
- Ağzına kaşık, bez veya parmak gibi hiçbir şey sokmayın.
- Nöbet bitince solunumu kontrol edin ve kişiyi yan yatırın.
- Nöbetin süresini not edin ve 112'yi arayın.
Sınavda karşınıza çıkabilecek noktalar
- Bilinci kapalı, solunumu olan kazazedeye uygulanacak pozisyon: koma (derlenme) pozisyonu.
- Bilinci kapalı kişiye ağızdan bir şey verilmesi yanlış seçenektir.
- Havale sırasında ağza bir şey konması ve kişinin zorla tutulması yanlış uygulamalardır.
Sık yapılan hatalar
- Bayılan kişiyi kendine getirmek için tokat atmak veya sert şekilde sarsmak.
- Bilinci yerine gelmemiş kişiye su içirmeye çalışmak.
- Omurga yaralanması şüphesi olan kazazedeyi gereksiz yere çevirmek.
- Nöbet geçiren kişinin dilini tutmaya çalışmak.
Bu sayfa eğitim amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitiminin yerini tutmaz.