Aydınlatma sistemi, gece ve görüşün azaldığı durumlarda yolu aydınlatıp aracın görülmesini sağlar; farlar ve lambalar bu sistemin parçalarıdır. İkaz sistemi ise sinyal ve fren lambaları, korna ve geri vites lambası gibi parçalarla diğer sürücüleri ve yayaları uyarır. Elektrik devrelerini koruyan sigortalar attığında aynı değerde yenisiyle değiştirilmeli, patlayan ampul ise kontak kapalıyken uygun tipte ampulle yenilenmelidir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Görmek ve görünmek
Güvenli sürüşün iki temel koşulu, yolu iyi görebilmek ve diğer trafik katılımcıları tarafından görülebilmektir. Aydınlatma sistemi birinci ihtiyacı, ikaz sistemi ise niyetinizi ve durumunuzu çevreye bildirme ihtiyacını karşılar. Sürücü TV'nin bu videosu, Araç Tekniği ve Motor Bilgisi dersinin aydınlatma ve ikaz sistemi konusunu; farlar, sigortalar ve ampul değişimi gibi pratik bilgilerle anlatıyor. Bu sistemler kazaları önlemeye yardımcı oldukları için aktif güvenliğin de bir parçası sayılır.
Aydınlatma sistemi
Videonun 00:25 ve 00:33 bölümlerinde aydınlatma sisteminin görevi ve parçaları anlatılıyor.
Farlar (00:38)
- Kısa hüzmeli far: Aracın önündeki yakın mesafeyi aydınlatır; karşıdan araç gelirken, bir aracı yakından izlerken ve aydınlatılmış yollarda kullanılır.
- Uzun hüzmeli far: Daha uzak mesafeyi aydınlatır; karşı yönden gelen veya önde giden sürücülerin gözünü alabileceği için bu durumlarda kısa fara geçilmelidir.
- Sis farları ve sis lambası: Sis, yoğun yağış gibi görüşün ciddi biçimde azaldığı durumlarda kullanılır.
- Park (konum) lambaları ve plaka lambası: Aracın görülmesini ve plakanın okunmasını sağlar.
Sigortalar (01:08)
Sigorta, elektrik devrelerini aşırı akım ve kısa devreye karşı koruyan parçadır. Bir devrede sorun oluştuğunda sigorta atarak devreyi keser ve kabloların ısınmasını, yangın çıkmasını önler. Atan sigorta mutlaka aynı değerde yeni bir sigortayla değiştirilmelidir. Sigorta yerine tel sarmak ya da daha yüksek değerli sigorta takmak yangına yol açabilir. Aynı sigorta tekrar tekrar atıyorsa devrede arıza vardır ve kontrol ettirilmelidir.
İkaz sistemi
02:25 ve 03:14 bölümlerinde ikaz sisteminin görevi ve parçaları açıklanıyor:
- Sinyal lambaları (03:18): Dönüş, şerit değiştirme ve yola çıkış gibi manevralardan önce diğer sürücüleri bilgilendirir. Dörtlü ikaz lambaları ise arıza veya tehlike durumlarında kullanılır.
- Fren lambaları (03:37): Fren pedalına basıldığında yanarak arkadaki sürücüleri yavaşladığınız konusunda uyarır.
- Korna (04:00): Yalnızca bir tehlikeyi önlemek amacıyla ve gerektiği kadar kullanılmalıdır.
- Geri vites lambası (04:04): Geri vitese takıldığında yanarak hem arkayı aydınlatır hem de çevredekileri aracın geri manevra yapacağı konusunda uyarır.
Patlayan ampul nasıl değiştirilir?
05:14 bölümünde ampul değişimi gösteriliyor. Genel adımlar şöyledir:
- Kontağı ve far anahtarını kapatın, lambanın soğumasını bekleyin.
- Kullanım kılavuzuna bakarak lamba yuvasına erişin ve soketi çıkarın.
- Eski ampulü söküp aynı tip ve güçteki yeni ampulü takın; halojen ampulün camına çıplak elle dokunmayın.
- Soketi yerine takıp lambanın çalıştığını kontrol edin.
Sınavda nasıl sorulur?
- Sigortanın görevi ve atan sigortanın aynı değerdekiyle değiştirilmesi gerektiği sık sorulur.
- Karşıdan araç gelirken uzun fardan kısa fara geçilmesi gerektiği trafik ve araç tekniği sorularında birlikte karşınıza çıkabilir.
- Fren lambası, sinyal ve kornanın ikaz sistemine ait olduğunu hatırlayın.
Sık yapılan hatalar
- Atan sigorta yerine tel veya daha yüksek değerli sigorta kullanmak.
- Yanmayan fren veya sinyal lambasıyla uzun süre yola devam etmek.
- Kornayı öfke ifadesi olarak kullanmak.