Aktif güvenlik sistemleri kazanın oluşmasını önlemeye yöneliktir; ABS, ESP ve çekiş kontrol sistemi bunlara örnektir. Pasif güvenlik sistemleri ise kaza anında ve sonrasında yaralanmaların etkisini azaltır; emniyet kemeri, hava yastıkları ve koltuk başlıkları bu gruptadır. Sürücü konfor sistemleri ise klima ve hız sabitleyici gibi sürüşü kolaylaştıran donanımlardır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Araç güvenliği iki aşamada düşünülür
Modern araçlarda güvenlik donanımları, kazayı hiç yaşamamak ve kaza kaçınılmaz olduğunda zararı en aza indirmek olmak üzere iki temel amaca hizmet eder. Bu nedenle güvenlik sistemleri aktif ve pasif olarak ikiye ayrılır. Sürücü TV'nin bu videosu, Araç Tekniği ve Motor Bilgisi dersinin aktif ve pasif güvenlik sistemleri konusunu sürücü konfor sistemleriyle birlikte kısa bir şekilde anlatıyor.
Aktif güvenlik sistemleri
Videonun 00:24 bölümünde aktif güvenlik sistemleri, kazanın meydana gelmesini önlemeye ve sürücünün aracı kontrol etmesine yardımcı olmaya yönelik sistemler olarak ele alınıyor. Başlıca örnekler şunlardır:
- ABS (kilitlenme önleyici fren sistemi): Ani ve sert frenlemede tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek fren sırasında direksiyon hâkimiyetinin korunmasına yardım eder.
- ESP (elektronik denge programı): Aracın savrulma eğilimini algılayarak tekerleklere ayrı ayrı fren uygulayıp aracı dengede tutmaya çalışır.
- ASR / çekiş kontrol sistemi: Kalkışta ve kaygan zeminde tekerleklerin patinaj yapmasını önler.
- EBD (elektronik fren gücü dağıtımı): Fren kuvvetini tekerleklere yük durumuna göre dağıtır.
- Sağlıklı çalışan fren sistemi, lastikler, farlar, aynalar ve silecekler de kazayı önlemeye katkı sağladığı için aktif güvenliğin parçası sayılır.
Pasif güvenlik sistemleri
01:24 bölümünde anlatılan pasif güvenlik sistemleri, kaza anında ve sonrasında sürücü ve yolcuların zarar görmesini azaltmaya yöneliktir:
- Emniyet kemeri: En temel pasif güvenlik donanımıdır; hava yastıklarının etkili olabilmesi de kemerin takılı olmasına bağlıdır.
- Hava yastıkları: Çarpışma anında açılarak baş ve göğsün sert yüzeylere çarpmasını azaltır.
- Koltuk başlıkları: Özellikle arkadan çarpmalarda boyun yaralanmalarını azaltmaya yardım eder; doğru yükseklikte ayarlanmalıdır.
- Darbe emici gövde bölgeleri: Aracın ön ve arka kısımları çarpışma enerjisini sönümleyecek şekilde tasarlanır.
- Çocuk koltuğu bağlantıları ve yan darbe koruma yapıları
Sürücü konfor sistemleri
02:07'de değinilen sürücü konfor sistemleri, sürüşü kolaylaştıran ve sürücünün yorulmasını azaltan donanımlardır. Klima, hız sabitleyici, park sensörü, geri görüş kamerası, elektrikli cam ve ayna ayarları bunlara örnek verilebilir. Yorgunluğu azalttıkları için güvenli sürüşe dolaylı katkı sağlarlar; ancak hiçbir donanım sürücünün dikkatinin yerini tutmaz.
Sınavda nasıl sorulur?
- Sorularda bir donanım verilir ve aktif mi pasif mi olduğu sorulur. Kazayı önleyen sistem aktif, zararı azaltan sistem pasiftir.
- ABS'nin frenleme sırasında tekerleklerin kilitlenmesini önlediği sık sorulur.
- Emniyet kemeri ve hava yastığı pasif güvenlik sistemi olarak karşınıza çıkar.
Sık yapılan hatalar
- Hava yastığı olan araçta emniyet kemerini gereksiz saymak.
- ABS'nin fren mesafesini her koşulda kısalttığını düşünüp takip mesafesini azaltmak.
- Koltuk başlığını çok alçak konumda bırakmak.
- Hava yastığı bulunan ön koltuğa arkası yola dönük çocuk koltuğu yerleştirmek.