Video kaynağı: Türk Kızılay (YouTube) · Yayın: 15.01.2015. Video ilgili kanaldan gömülüdür; metin Sürücü Medya editörleri tarafından adaylar için hazırlanmıştır.
Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 15 saniyelik video, diz kapağı kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiği sorusunu konu alır. Sayfada dizin önüne doğrudan düşme ya da çarpma sonrası yaralıya nasıl yaklaşılacağını ve tespitin genel ilkelerini özetledik.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Dizin üstüne düşmek, torpidoya çarpmak
Diz kapağı, dizin ön yüzünde deriye çok yakın duran yassı bir kemiktir. Önü kas ya da yağ dokusuyla korunmadığı için doğrudan darbelere açıktır: dizin üstüne sert bir zemine düşmek, merdivende tökezlemek ya da bir trafik kazasında dizin araç içindeki sert bir yüzeye çarpması bu yaralanmaya yol açabilir. Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 15 saniyelik video, diz kapağı kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiğini konu alıyor. Aşağıda genel çerçeveyi resmî ilk yardım ilkeleriyle açtık.
Belirtiler
MEB’in ilk yardım anlatımında kırık belirtileri arasında hareketle artan ağrı, şekil bozukluğu, hareket kaybı, şişlik ve morarma sayılır. Diz kapağı kırığında dizin ön yüzünde belirgin şişlik ve hassasiyet, dizi düzeltmekte ya da bacağı kaldırmakta güçlük görülebilir. Dizin önünde açık bir yara varsa kırık uçlarla bağlantılı olabileceği akılda tutulur.
Genel ilk yardım yaklaşımı
- Olay yeri güvenliği sağlanır, hayati durumlar kontrol edilir; kazada başka yaralanmalar da aranır.
- Kişi oturur ya da yatar pozisyonda kalır, yürümesine izin verilmez.
- Diz bulunduğu açıyla desteklenir; bükülü duruyorsa zorla düzeltilmez, düz duruyorsa bükülmez.
- MEB anlatımındaki ilkeye uygun olarak tespit, kırığın altındaki ve üstündeki eklemleri kapsayacak şekilde yapılır; dizde bu, bacağın uzun bir bölümünün desteklenmesi anlamına gelir.
- Açık yara varsa temiz bir bezle kapatılır.
- Ayak parmakları görünür bırakılır, renk ve ısı kontrol edilir.
- Kişi ısıtılır ve 112’ye haber verilir.
Dizin ve bacağın hangi malzemeyle ve nasıl sabitleneceği görsel olarak öğrenilir. Videodaki ve sertifikalı eğitimdeki uygulamayı izleyin.
Yapılmaması gerekenler
- Kişiyi “bir adım at bakalım” diyerek yürütmek.
- Dizi zorla düzeltmek ya da bükmek.
- Dizin önündeki şişliğe bastırarak kontrol etmek.
- Açık yaraya dokunmak ya da içine bir şey koymak.
Kazada diz yaralanması
Önden çarpmalı kazalarda dizin araç içindeki sert bir yüzeye çarpması, dizle birlikte uyluk ve kalçayı da etkileyebilir. Bu yüzden diz yaralanması olan kaza yaralısı yalnızca dizine bakılarak değerlendirilmez. Kalça ve uyluk yaralanmaları için Kızılay’ın uyluk kemiği kırığında ve kalça kırığında ilk yardım sayfalarına bakabilirsiniz. Tehlike yoksa yaralı araçtan çıkarılmaz; acil çıkarma gerekiyorsa uygulanan teknik için Rentek manevrası sayfası var.
İlk Yardım Bilgisi dersi
Sürücü kursunda işlenen İlk Yardım Bilgisi dersinde kırıklarda “bulunduğu şekilde tespit” ve “altındaki ve üstündeki eklemi kapsama” ilkeleri öne çıkar. Tekrar için çıkmış sorular sayfasını kullanabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.
