Video kaynağı: Türk Kızılay (YouTube) · Yayın: 15.01.2015. Video ilgili kanaldan gömülüdür; metin Sürücü Medya editörleri tarafından adaylar için hazırlanmıştır.
Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 21 saniyelik video, kalça kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiği sorusunu konu alır. Sayfada özellikle evde düşen yaşlı bir yakınla karşılaşıldığında yapılması ve yapılmaması gerekenlere odaklandık.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Banyoda düşen yaşlı bir yakın
Kalça kırığı denince akla çoğu zaman bir trafik kazası değil, evde kayıp düşen yaşlı bir yakın gelir. Halı kenarı, ıslak banyo zemini, gece karanlıkta tuvalete kalkmak... Ailenin ilk refleksi “hadi kalk” deyip kişiyi kolundan tutup ayağa kaldırmaktır. Kalça kırığı şüphesinde bu refleks zarar verebilir. Türk Kızılay’ın 2015 yılında yayımladığı bu 21 saniyelik video, kalça kırığında ilk yardımın nasıl yapılması gerektiğini soruyor. Aşağıdaki çerçeve resmî ilk yardım anlatımlarına dayanıyor.
Kırıktan şüphelenmek
MEB’in ilk yardım anlatımında kırık belirtileri arasında hareketle artan ağrı, şekil bozukluğu, hareket kaybı, şişlik ve morarma sayılır. Düşen kişi kalçasında ya da kasığında şiddetli ağrıdan yakınıyor, bacağını oynatamıyor ya da basamıyorsa kalça kırığından şüphelenmek gerekir. Kesin teşhis sağlık kuruluşunda konur; ilk yardımcı için şüphe, kırık varmış gibi davranmaya yeterlidir.
Genel ilk yardım yaklaşımı
- Kişinin bilinci, solunumu ve başka yaralanması (özellikle başını çarpıp çarpmadığı) kontrol edilir.
- 112 aranır.
- Kişi bulunduğu pozisyonda, hareket ettirilmeden bırakılır; MEB anlatımında kırıkta hasta ya da yaralının hareketsiz tutulması ve ısıtılması önerilir.
- Üzeri bir battaniye ya da örtüyle kapatılır.
- Bacak ve kalça bulunduğu şekilde desteklenir, düzeltilmeye çalışılmaz.
- Sağlık ekibi gelene kadar kişinin yanında kalınır, sakinleştirilir.
Taşıma meselesi
Kalça kırığı şüphesi olan birini kucaklayarak ya da koltuk altından tutarak yatağa taşımak, kırık uçların hareket etmesine ve acının artmasına yol açabilir. Türk Kızılay’ın ilk yardım anlatımında sedye ile taşıma için kaşık tekniği, köprü tekniği, karşılıklı durarak kaldırma ve kütük yuvarlama gibi yöntemler ayrı başlıklar olarak ele alınır. Bunlar eğitim ve birden fazla kişi gerektiren tekniklerdir. Tehlike yoksa taşımayı sağlık ekibine bırakmak en doğrusudur.
Yapılmaması gerekenler
- Kişiyi ayağa kaldırmaya ya da yürütmeye çalışmak.
- Kucaklayarak yatağa ya da koltuğa taşımak.
- Bacağı düzeltmek için çekmek ya da döndürmek.
- Yiyecek, içecek ya da ilaç vermek.
Uzun süre yerde kalmak
Yaşlı biri düştükten sonra uzun süre yerde kalırsa üşüme ve başka sorunlar gelişebilir. Bu yüzden 112 beklenirken üzerinin örtülmesi ve yanında kalınması önemlidir. Kişi bilincini kaybederse ya da nefesi düzensizleşirse durum 112’ye yeniden bildirilir.
Diğer alt ekstremite kırıklarıyla
Kalçanın hemen altındaki uzun kemik için Kızılay’ın uyluk kemiği kırığında ilk yardım sayfasına bakabilirsiniz. Ehliyet kursundaki İlk Yardım Bilgisi dersinde kırıklar ve taşıma teknikleri birlikte işlenir; tekrar için çıkmış sorular sayfasını kullanabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.
