5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu

Öne çıkanlar

• Kurum açma izni alınmadıkça kuruma öğrenci veya kursiyer kaydı yapılamaz; izin başvuruları il millî eğitim müdürlüğüne yapılır (madde 3).
• Kurum açma izni talebinin valilikçe reddi hâlinde tebliğden itibaren on beş iş günü içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itiraz on beş iş günü içinde karara bağlanır (madde 3).
• Madde 7, ihlal türüne göre brüt asgari ücretin beş, on veya yirmi katı tutarında idari para cezası öngörür; cezalar kurum bazlı verilir.
• 7590 sayılı Kanun değişikliğiyle tekerrür süreleri netleşti: (a)-(d) bentlerindeki fiillerde dört, (e)-(g) bentlerinde beş yıl geçerse fiil tekerrüre esas alınmaz (madde 7).
• Ders saatlerinin kuruluşta üçte biri, üç yıl sonra en az üçte ikisi asıl görevi o kurumda olan öğretmen, uzman öğretici veya usta öğreticilerce okutulmalıdır (madde 8).
• Kurumlar, öğrenim gören öğrenci/kursiyer sayısının en az yüzde üçü kadar ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlüdür; Bakanlık bu oranı yüzde ona kadar artırabilir (madde 13).

5580 sayılı Kanun bir sürücü kursu için ne anlama geliyor?

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 8/2/2007 tarihinde kabul edilmiş ve 14/2/2007 tarihli ve 26434 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Kanunun 2 nci maddesinde "kurum" tanımı yapılırken motorlu taşıt sürücüleri kursları açıkça sayılmıştır. Dolayısıyla bir MTSK, okul veya rehabilitasyon merkezi ile aynı hukuki çerçeveye tabidir: aynı izin rejimi, aynı personel kuralları, aynı denetim ve aynı ceza sistemi geçerlidir. MTSK Yönetmeliği ve ilgili yönergeler bu Kanunun altında, onun çizdiği sınırlar içinde çalışır.

Kurum açma izni ve ruhsat

Madde 3'e göre bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır; okullar dışındaki kurumlara izin doğrudan valilikçe verilir. Kurum açma izni alınmadıkça kuruma öğrenci kaydı yapılamaz. İznin verilmesi, binanın kullanılış amacına ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun ve yeterli bulunmasına ek olarak üç şarta bağlanmıştır: ders araç gerecinin kurumun amaç ve ihtiyaçları için yeterli olduğunun raporla tespiti, yönetici ve eğitim personelinin sayı ve nitelik yönünden uygun bulunması ve kurum yönetmeliği ile öğretim programının Bakanlıkça incelenip onanmış olması.

Aynı maddede, talebin valilikçe reddi hâlinde kurucu veya kurucu temsilcisinin tebliğden itibaren on beş iş günü içinde Bakanlığa itiraz edebileceği, itirazın da on beş iş günü içinde karara bağlanacağı düzenlenmiştir. Madde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının Bakanlıkça verileceğini, Bakanlığın bu yetkisini valiliklere devredebileceğini de belirtir. Kanun ayrıca, her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen bütün faaliyetleri Bakanlığın izin ve denetimine tabi kılar.

İdari yaptırımlar: 7 nci madde

Sektörde en çok tartışılan hüküm 7 nci maddedir. Birinci fıkra, kurum açma izni verilenlerden iki yıl içinde faaliyete başlamayan, izinsiz olarak yönetmelikte belirtilenden fazla ara veren, kurum türüne uygun olmayan program uygulayan veya izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların hem kurum açma izninin hem de iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğini söyler. "Kurum türüne uygun olmayan program uygulayan" ibaresi, 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla eklenmiştir.

İkinci fıkra ise para cezası gerektiren fiilleri bentler hâlinde sayar: onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik, gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam ile öğrenci resim ya da bilgilerinin reklamda kullanılması, haftalık ders çizelgesi ve programların Bakanlık izni olmadan uygulanması, Kanuna ve alt mevzuatına aykırı fiiller, mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmamak veya mevzuata aykırı personel çalıştırmak, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun amaç ve ilkelerine uymamak, kurum açma şartlarından birini kaybetmek ve mevzuata uygun kapanmamak. Ceza tutarı fiile göre değişir: (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde brüt asgari ücretin beş katı; (e) ve (f) bentlerinde on katı; (g) bendinde yirmi katı.

7590 sayılı Kanunla getirilen değişiklik tekrar rejimini de netleştirmiştir. Aynı fiilin tekrarında ceza beş katı olarak uygulanır, üçüncü kez işlenmesi hâlinde kurum açma izni ile ruhsat iptal edilir. Buna karşılık (a)-(d) bentlerindeki fiiller için cezanın tebliğinden itibaren dört yıl, (e)-(g) bentleri için beş yıl geçmişse fiil artık tekerrüre esas alınmaz. Maddede idari para cezasının kurum bazlı olarak verileceği de açıkça yazılıdır; yani aynı kurucuya ait birden fazla kurum varsa her kurum için ayrı işlem tesis edilir.

Personel ve ücret

Madde 8, eğitim öğretim ve yönetim hizmetlerinin asıl görevi o kurumda olan kişilerce yürütülmesini esas alır. Bir kurumun öğretime başladığı tarihten itibaren mevcut ders saati sayısının kuruluş sırasında üçte birinin, kuruluşundan üç yıl sonra ise en az üçte ikisinin asıl görevi o kurumda olan öğretmen, uzman öğretici veya usta öğreticiler tarafından okutulması zorunludur. Kurum müdürü kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından, diğer eğitim personeli ise müdürce seçilir; çalışma izinleri valiliğin onayına sunulur ve valilik izni alınmadan hiç kimse işe başlatılamaz.

Madde 13 ücret rejimini kurar: öğrenim ücreti ve diğer ücretler kurumlarca her yıl tespit edilerek ocak ayından itibaren geçerli olmak üzere en geç mayıs ayında ilan edilir. Aynı madde, kurumları öğrenim gören öğrenci veya kursiyer sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz okutmakla yükümlü kılar ve Bakanlığa bu oranı yüzde ona kadar artırma yetkisi verir. Ücretsiz okutmada terörle mücadele mevzuatı kapsamındaki haklar ile harp veya vazife malulü sayılanların çocuklarına ve hakkında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklara öncelik tanınır.

Neden takip etmek gerekiyor?

MTSK Yönetmeliğinin 48 inci maddesi, o Yönetmelikte yer almayan hususlarda 5580 sayılı Kanun ve Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağını söyler. Bu nedenle bir kurs müdürünün yalnızca MTSK Yönetmeliğini bilmesi yeterli değildir; kurucu değişikliği, ruhsat, ücret ilanı, ücretsiz kursiyer ve ceza konularında yol gösteren metin doğrudan 5580 sayılı Kanundur.