Sürüş Sırasında Cep Telefonu Kullanımı – Trafik Hayattır (ÖOKGM)

Eylem planı kapsamında bir video

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nün Haziran 2024’te yayımladığı bu kısa videonun başlığında iki ifade var: “Cep Telefonu Kullanımı” ve “Trafik Hayattır”. Açıklamada ise videonun 2024-2027 Karayolu Trafik Güvenliği Eylem Planı kapsamında hazırlanmış çalışmalardan biri olduğu belirtiliyor. Eylem planının ayrıntılarını ve hedeflerini bu sayfada aktarmıyoruz; güncel metne resmî kaynaklardan ulaşabilirsiniz. Biz konunun kendisine, yani direksiyon başında telefona geçelim.

Telefon dikkati üç yerden böler

Trafik güvenliği çalışmalarında dikkat dağınıklığı genellikle üç başlıkta anlatılır ve telefon üçüne birden dokunur. Gözler yoldan ekrana kayar; bu görsel dikkat dağınıklığıdır. Eller direksiyondan telefona gider; bu fiziksel dikkat dağınıklığıdır. Zihin de konuşmaya ya da mesaja odaklanır; bu bilişsel dikkat dağınıklığıdır.

Sonuncusu en az fark edilenidir. Eller serbest kitle ile konuştuğunuzda bile zihniniz karşı taraftaki kişiyle meşguldür. Gözünüz yolda olsa da gördüğünüzü işleme hızınız düşer. Sahada sık gördüğümüz bir durum şudur: sürücü telefonla konuşurken ışığın yeşile döndüğünü geç fark eder ya da çıkması gereken sapağı kaçırır. Bunlar küçük gibi görünür ama aynı dalgınlık yaya geçidinde yaşandığında sonuç çok farklı olur.

Mesaj yazmak ise en tehlikeli kullanım biçimidir, çünkü üç dikkat dağınıklığını aynı anda ve uzun süre birleştirir. Birkaç saniyelik bir bakışta araç hızına bağlı olarak epey yol alır ve sürücü bu yolu fiilen görmeden geçer.

Kurallar ne söylüyor?

Karayolları Trafik Kanunu, araç sürerken cep telefonunun elde tutularak kullanılmasını yasaklar; kurala aykırı davranışa idari para cezası öngörülür. Cezanın güncel tutarı ve uygulamanın ayrıntıları dönemden döneme değişebildiği için bunları yazmıyoruz, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mevzuat.gov.tr üzerinden güncel bilgiyi kontrol edebilirsiniz. Şunu da ekleyelim: yasal olarak izin verilen bir kullanım biçimi, dikkat açısından risksiz demek değildir.

Yeni sürücü için pratik alışkanlıklar

• Navigasyonu yola çıkmadan önce ayarlayın ve telefonu sabit bir tutucuya yerleştirin.
• Telefonun “sürüş modu” ya da “rahatsız etme” özelliğini araca binince açılacak şekilde kurun.
• Acil bir arama gerekiyorsa güvenli bir yere park edip öyle konuşun.
• Yolcunuz varsa mesajları ve navigasyon değişikliklerini ona bırakın.

Direksiyon eğitimi boyunca telefonu çantada bırakmak, bu alışkanlığı daha ilk günden kazanmanın en kolay yoludur. Dikkat konusundaki sınav soruları için çıkmış sorular sayfasını kullanabilirsiniz.

Tek bir ihlalin sonuçlarını anlatan Trafik Başkanlığı EGM’nin Trafikte kuralların önemi spotu ve MEB’in Trafikte Küçük Hata Yoktur kamu spotu bu konuyla iyi bir üçlü oluşturuyor. Diğer videolar eğitim videoları sayfasında, kurs arayışı için sürücü kursu rehberi hazır.