Yetişkinlerde Solunum Yolu Tam Tıkanıklığında İlk Yardım (Heimlich)

Restoranda bir masa

Biri yemeğini yerken aniden susar, ayağa kalkar ve elleriyle boğazını tutar. Masadakiler önce şakaya yorar, sonra rengi değişmeye başlar. Yetişkinlerde tam tıkanıklık tam olarak böyle, sessiz ve hızlı gelişebilir. Millî Eğitim Bakanlığı İlk Yardım kanalında yayımlanan bu video, yetişkinlerde solunum yolu tam tıkanıklığında ilk yardımı konu alıyor.

Önce şu soruyu sorun – “Boğuluyor musun?”

Türk Kızılay anlatımında bu soruya yanıt verebilen, öksürebilen kişide tıkanmanın kısmi olduğu belirtilir. Böyle bir durumda kişiye öksürmeye devam etmesi söylenir ve başka bir şey yapılmaz. MEB anlatımına göre tam tıkanmada ise kişi nefes alamaz, konuşamaz, ellerini boynuna götürür ve rengi morarır.

MEB anlatımına göre uygulama

1. Kişinin yanında durulup göğsü bir elle desteklenir ve öne eğilir.
2. Diğer elin topuğuyla kürek kemiklerinin arasına 5 kez hızlıca vurulur.
3. Sonuç alınamazsa arkasına geçilir, kollarla sarılır.
4. Bir el, başparmak içte kalacak şekilde yumruk yapılır ve göğüs kemiğinin alt ucu ile göbek deliğinin arasına yerleştirilir.
5. Diğer el yumruğu kavrar ve kuvvetle içeri ve yukarı doğru 5 kez bastırılır.
6. Sırt vuruşu ve karın basısı sırayla tekrarlanır.

Kızılay anlatımında hamile ya da çok iri yapılı kişilerde karın basısı yerine göğüs kemiğinin alt yarısına göğüs basısı uygulandığı ayrıca belirtilir.

Kişi bilincini kaybederse

Kişi dikkatlice yere yatırılır, 112 aranır ya da aratılır ve temel yaşam desteğine başlanır. Bu aşamayı yetişkinlerde temel yaşam desteği sayfasında ayrıntılı anlattık.

Yapılmaması gerekenler

• Öksürebilen, konuşabilen birine sırt vuruşu ya da karın basısı yapmak.
• Ağız içine parmak sokarak cismi aramak; Kızılay bu davranışın cismi daha aşağı itebileceği için yapılmamasını söyler.
• Tıkanan kişiyi yalnız bırakıp tuvalete ya da kenara gitmesine izin vermek.
• Bilinci kapanan kişiye su içirmeye çalışmak.

Cisim çıktıktan sonra kişi rahatlasa bile bir süre gözlem altında tutulmalıdır. Nefes alırken ses gelmesi, öksürüğün geçmemesi ya da karın basısı sonrası ağrı gibi durumlarda sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi için yönlendirilmesi yerinde olur.

Kızılay’ın kısa anlatımıyla birlikte

Türk Kızılay’ın kamu spotu olarak yayımladığı tıkanmalarda ilk yardım videosu aynı konuyu yaklaşık bir dakikada hatırlatır. MEB videosu adımları daha ayrıntılı gösterirken spot, akılda kalacak ana mesajı verir. Çocuklar için sıra ve duruş farkını görmek isterseniz çocuklarda tam tıkanıklık sayfasına geçebilirsiniz.

Ehliyet kursundaki karşılığı

İlk Yardım Bilgisi dersinde solunum yolu tıkanıklığı, belirtileri ve yaş gruplarına göre uygulama farkıyla birlikte işlenir. Konuyu sınav öncesi tekrar etmek için çıkmış sorular sayfasını kullanabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.