Türk Kızılay – Bayılmalarda İlk Yardım ve Bayılma Öncesi Belirtiler

“Gözlerim karardı” dediği an

Bayılma çoğu zaman aniden olmaz. Birkaç saniye, bazen birkaç dakika önce vücut sinyal verir: baş döner, kulaklar uğuldar, görüntü bulanıklaşır, soğuk bir ter basar. Türk Kızılay’ın ilk yardım anlatımında bu döneme “bayılma öncesi durum” (presenkop) adı verilir ve bayılmadan ayrı bir başlık olarak ele alınır. Türk Kızılay’ın kamu spotu olarak yayımladığı bu video bayılmalarda ilk yardımı hatırlatıyor. Bayılan kişiye yere yatırma ve şok pozisyonu uygulamasını Millî Eğitim Bakanlığı’nın bayılmalarda ilk yardım sayfasında anlattık.

Belirtiler

Kızılay anlatımında bayılmanın belirti ve bulguları arasında baş dönmesi ya da sersemlik, bulantı, halsizlik, terleme, çarpıntı, soğuk cilt, bulanık görme ve kulaklarda uğultu sayılır. Nedenler de çeşitlidir: korku, aşırı heyecan, sıcak ve kapalı ortam, yorgunluk, aniden ayağa kalkma, kan şekeri düşüklüğü, ama bazen de kalp hastalıkları. Bu yüzden bayılmayı “önemsiz” diye geçiştirmemek gerekir.

Bayılma öncesinde yapılabilecekler

Kızılay anlatımında belirtileri hisseden kişinin çevresindeki, düşerse yaralanmasına yol açabilecek eşyaların uzaklaştırılması önerilir. Ayrıca bayılmayı önlemeye yardımcı olabilecek fiziksel karşı basınç hareketlerinden söz edilir:

• Üst vücut için: eller kenetlenip kollar zıt yönlere çekilir, yumruklar sıkılır, boyun öne eğilir.
• Alt vücut için: çömelme pozisyonu alınır, bacak, karın ve kalça kasları gerilir ya da bacaklar çapraz duruma getirilir.

Kızılay bu hareketlerin göğüs ağrısı gibi farklı bir belirti varsa ya da kaza, kanama gibi bir durum söz konusuysa yapılmaması gerektiğini de belirtir. Belirtiler düzelmezse kişi derlenme pozisyonuna alınır; yaşam bulgusu yoksa 112 aranır ve temel yaşam desteğine başlanır.

Bayılma hissi sürüyorsa

Kızılay anlatımında kişinin düz zemine sırtüstü uzanmasının söylenmesi, sıkı giysilerin gevşetilmesi ve şok pozisyonuna getirilmesi önerilir. Hamileliğin ileri döneminde, 20. haftadan sonra, kişinin sol tarafına yatırılması gerektiği ayrıca belirtilir.

Yapılmaması gerekenler

• Sandalyeye ya da yüksek bir yere oturtmak.
• Kolonya, amonyak gibi kokulu maddeler koklatmak.
• Yiyecek ya da içecek vermek.
• Üzerine su dökmek ya da tokat atmak.

Direksiyonda bu belirtiler başlarsa

Sürücü için bayılma öncesi belirtiler çok daha tehlikelidir. Baş dönmesi, görmede kararma ya da soğuk terleme hissettiğinizde ilk iş güvenli bir yerde durmaktır; sürüşe devam etmek sizin ve başkalarının hayatını riske atar. Sürücü kursundaki İlk Yardım Bilgisi dersinde bilinç bozuklukları ayrıca işlenir. Tekrar için çıkmış sorular sayfasına bakabilirsiniz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; sertifikalı ilk yardım eğitimi yerine geçmez.