Emniyet Kemerinin Önemi – Kaza Anında Ne Olur? (ÖOKGM)

“Refleksim iyi, tutunurum” yanılgısı

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nün Haziran 2024’te yayımladığı bu kısa videonun adı “Emniyet Kemerinin Önemi”. Açıklama alanında ek bilgi yok; videonun anlatımını tahmin etmek yerine konuyu fizik ve gündelik alışkanlıklar üzerinden açalım. Otobüs yolculuğuna odaklanan sayfalarımızdan farklı olarak burada otomobil içindeki sürücü ve yolculara bakıyoruz.

Kemer takmayan birçok kişinin gerekçesi benzerdir: yakın mesafe, düşük hız, iyi refleks. Oysa çarpışma, insanın kollarıyla tutunabileceği bir süre tanımaz. Araç bir engele çarptığında saniyenin küçük bir kısmında durur; içindeki beden ise çarpışmadan önceki hızıyla ilerlemeye devam eder. Bu kuvveti kollarla karşılamak mümkün değildir.

Bir de şehir içi kısa mesafe bahanesi var. Markete, okula ya da iş yerine giderken kemer takmayanlar, riskin uzun yolda olduğunu düşünür. Oysa şehir içinde kavşaklar, ani duruşlar ve yan çarpmalar çok daha sıktır; düşük hız da bedenin aracın içinde savrulmasına yetecek kadar enerji taşır.

Bir kazada üç çarpışma

Trafik güvenliği eğitimlerinde sık kullanılan bir anlatım vardır. Kazada aslında üç çarpışma yaşanır:

1. Aracın engele çarpması. Aracın ön kısmı ezilerek enerjinin bir kısmını sönümler.
2. İnsanın aracın içine çarpması. Kemersiz beden direksiyona, torpidoya, ön cama ya da önündeki koltuğa çarpar.
3. İç organların bedenin içine çarpması. Beden durduğunda organlar da hareket etmeye devam eder ve ciddi iç yaralanmalar oluşabilir.

Emniyet kemeri ikinci çarpışmayı önlemeye, bedeni aracın yavaşlamasına ortak etmeye yarar. Kuvveti leğen kemiği ve göğüs kafesi gibi dayanıklı bölgelere dağıtır.

Hava yastığı kemerin yerine geçmez

Birçok sürücü, aracında hava yastığı olduğu için kemerin daha az önemli olduğunu düşünür. Hava yastıkları kemerle birlikte çalışmak üzere tasarlanmış ek koruma sistemleridir. Kemer takılı olmadığında beden yastığa olması gerekenden farklı bir konumda ve hızda ulaşır; bu da yastığın koruma yerine yaralanmaya katkı vermesine yol açabilir. Araç kullanım kılavuzlarında bu uyarı açıkça yer alır.

Arka koltuk ve öndekiler

Arka koltukta kemer takmamak yalnızca o yolcuyu ilgilendirmez. Önden çarpışmada kemersiz arka yolcu öne doğru savrulur ve önündeki koltukta oturan kişiye, kemer takıyor olsa bile, çarpabilir. Yani arka koltuktaki bir kişinin ihmali, öndekinin korunmasını da boşa çıkarabilir. Trafik mevzuatımızda emniyet kemeri, kemer bulunan tüm koltuklardaki yolcular için zorunludur.

Sürücü adaylarına önerimiz, kemeri motoru çalıştırmadan önceki rutininizin parçası yapmanız. Direksiyon derslerinde koltuk ve ayna ayarının ardından kemer takmak, sınavda da değerlendirilen bir hazırlık adımıdır. Bu adımları sistemli yapmayı çıkmış sorular ve kurs derslerinizle pekiştirin.

Aynı konuya farklı açılardan bakan videolar da var: İçişleri Bakanlığı’nın müzikli Kemerini Tak klibi, Jandarma Genel Komutanlığı’nın kısa kemer uyarısı ve Jandarma TOGG ile Trafik Dersleri 1. Bölüm. Hepsi eğitim videoları sayfasında; kurs arıyorsanız sürücü kursu rehberine bakın.